Kabels tegen daklozen aan Centraal Station: documenten tonen dat initiatief wel van de stad kwam

Woensdag werden de eerste kabels aan de vensterbanken van het Centraal Station geïnstalleerd. Daarmee wil men dakloze mensen beletten van er de nacht door te brengen. Het stadsbestuur (N-VA en Vooruit) verklaarde vorige maand dat het om een initiatief van de NMBS ging, en niet van de stad. Maar uit documenten die PVDA-gemeenteraadslid Lise Vandecasteele opvroeg blijkt dat de vraag om kabels te installeren wel degelijk van de stad kwam. “Ofwel is het stadsbestuur niet op de hoogte van wat er binnen hun eigen diensten gebeurt, ofwel probeert men de zwarte piet door te schuiven naar de NMBS, terwijl de feiten dat tegenspreken. Dan zitten we met een serieus deontologisch probleem”, stelt Vandecasteele. Intussen blijft de partij bij haar standpunt dat deze asociale maatregel moet worden teruggedraaid.

Toen de plannen voor het project in mei bekend raakte, ontstond er heel wat commotie. Deze vijandige architectuur stootte meteen op kritiek vanuit de wijk, de hulpverlening en het middenveld. Ook coalitiepartner Vooruit sprak zich faliekant uit tegen de kabels. Tijdens de gemeenteraad reageerde Vooruit-gemeenteraadslid Tatjana Scheck dat zij niet op de hoogte waren en er evenmin politiek overleg over geweest was. Schepen van Baren (N-VA) nam afstand van de maatregel door ze zeggen dat het een initiatief was van de NMBS op haar grondgebied. N-VA gaf wel aan de maatregel te begrijpen.

Vandecasteele vroeg de communicatie tussen de stad en de NMBS over het proefproject van de kabels op. Uit die mailwisseling blijkt een heel ander verhaal. Het was de dienst Veiligheid die onder de bevoegdheid van de burgemeester valt die op 14 oktober 2025 een mail stuurt aan de bevoegde stadsdienst met de vraag wat er kan gebeuren om zitten of slapen te ontmoedigen op de vensterbanken aan het Centraal Station. Ze wijzen op het probleem van overlast en de vragen die ze van de handelaars krijgen om daar iets aan te doen.

“Er wordt met geen woord gerept over de NMBS die vragende partij zou zijn of een initiatief zou nemen,” legt Vandecasteele uit. “Het gaat hier duidelijk om een initiatief van de dienst Veiligheid vanwege het overlastprobleem, al in oktober 2025. Ze geven in de mail bovendien aan dat het geen evidente opgave is om via het beleid extra investeringen voor hulpverlening aan daklozen en drugsproblemen te krijgen. Vijandige architectuur installeren blijkt wel gemakkelijk te regelen. Dat zegt veel over het stadsbestuur.”

Een week later reageert de bevoegde stadsdienst dat na intern overleg een toevoeging die zo min mogelijk impact heeft bespreekbaar is. Ze denken concreet aan twee metalen barretjes, of twee metalen kabels en geven aan dat het (Vlaams) Agentschap Onroerend Erfgoed akkoord moet zijn. “Het is wel degelijk de stad die op de proppen komt met het concrete idee om kabels te spannen aan de banken,” stelt Vandecasteele vast. “Maar zodra er commotie over ontstaat en de coalitiepartner aangeeft van niets te weten, schuift de N-VA de verantwoordelijkheid door naar de NMBS.”

Op 16 januari 2026 valt de uiteindelijke beslissing om een proefproject uit te werken op een bijeenkomst bijeengeroepen door het Agentschap Onroerend Erfgoed. En wie was er nog aanwezig op dat overleg? De NMBS, maar ook de de twee betrokken stadsdiensten. “De stelling dat het enkel en alleen een initiatief is van de NMBS op hun grondgebied klopt dus absoluut niet. De stad was vanaf dag één betrokken, kwam af met het idee kabels te spannen én was aanwezig op het overleg waar de beslissing genomen is,” stelt Vandecasteele vast.

Voor de PVDA is dit een ernstig deontologisch probleem. "Ofwel zijn de burgemeester en haar schepenen niet op de hoogte van wat hun eigen diensten ondernemen. Dan kan je niet van goed bestuur spreken. Ofwel vertelt schepen van Baren bewust een verhaal dat haaks staat op de feiten," gaat ze verder. “Wij verwachten duidelijke antwoorden donderdag op de commissie Sociale Zaken.”

Het feit dat het initiatief voor het project van de stad kwam, betekent volgens de PVDA ook dat het stadsbestuur ervoor kan zorgen dat het terug ingetrokken wordt. “Het stadsbestuur moet de NMBS laten weten dat ze het project niet langer ondersteunen. Het feit dat men zich probeert te verstoppen achter de NMBS toont dat men beseft dat hier geen draagvlak voor is. Zorg voor voldoende opvang en hulpverlening in plaats van voor dit soort pestmaatregelen”, besluit Vandecasteele.