Tijdens de gemeenteraad nam PVDA-gemeenteraadslid Ivan Heyligen het op voor zijn collega-dokwerkers. Minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v) voerde zeer strenge veiligheidsscreenings in voor al wie in de haven werkt. Als je in het verleden in contact kwam met drugs, riskeer je je erkenning als dokwerker te verliezen. De wet gaat te ver, want zelfs kleine vergrijpen kunnen er voor zorgen dat je je baan verliest. Bovendien worden havenarbeiders hiermee geviseerd en aangewezen als de schuldigen, terwijl zij vaak juist het slachtoffer zijn van de drugsmaffia. Heyligen bracht de bezorgdheden van zijn werkmakkers naar de raad en vroeg Havenschepen Johan Klaps (N-VA) om in overleg te gaan met de minister. Lees hieronder de volledige tussenkomst.
Beste Schepen,
In januari hadden wij het over de strenge screening van het personeel in onze haven. Wij hebben toen gezegd dat de dokwerkers zich daar veel zorgen over maken.
Vooral ook omdat men blijkbaar rekening houdt met kleine delicten die iemand in het verleden gepleegd zou hebben, zoals bijvoorbeeld in het bezit zijn van een paar grammetjes cannabis of een keer gepakt te zijn geweest op een festival terwijl men een jointje aan het roken was.
U zei toen dat er gesprekken lopende waren met minister Verlinden en de reden waarom wij er hier vanavond op terugkomen, komt omdat het vier maanden later toch weer prijs is en dat heeft natuurlijk te maken met die mensen die, vanwege een bagatelle uit het verleden, nu plots hun job als havenarbeider zijn verloren.
Ondertussen hebben we ook een reactie in de krant mogen lezen van de Minister zelf die zegt dat wie banden heeft met de georganiseerde criminaliteit, terecht een negatief advies krijgt en uzelf, beste Schepen reageerde met te zeggen dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen de economische belangen en de veiligheidsoverwegingen.
Mijn collega’s leiden uit die reacties een paar zaken af en zij stellen zich terecht de vraag waarom het altijd maar moet gaan over het economische belang, maar nooit over het sociale. Want als je een negatieve screening krijgt, dan verlies je van de ene op de andere dag uw erkenning als havenarbeider, dan heb je geen werk meer, geen inkomen en wordt je daar bovenop ook nog eens gestraft door de RVA want je hebt dan ook geen recht op een werkloosheidsuitkering.
Voor die mensen is dat een regelrecht drama. Die weten van geen hout pijlen meer maken, de rekeningen, die blijven uiteraard in hun brievenbus vallen, sommigen moeten dan plots op zoek naar ander werk dat vaak slecht betaald wordt en op die manier wordt het voor die mensen zeer moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Velen onder hen zijn echt ten einde raad.
Het gaat onder andere over collega's die pak-ken ervaring hebben als dokwerker, die door hun maten gerespecteerd worden en waar men naar opkeek NET omdat ze tonnen ervaring hebben als havenarbeider. En die ervaring, die dreigt nu volledig weg te vallen.
En dit allemaal vanwege een jeugdzonde waar ze trouwens al voor gestraft zijn geweest.
En dus is vier maanden later de vraag: Wat is er sindsdien gebeurd?
Want intussen kregen wij al verschillende getuigenissen binnen van dokwerkers die een negatieve screening kregen.
Wij wilden daar vorige maand eigenlijk al over tussenkomen, maar dat was toen blijkbaar niet dringend genoeg.
Nochtans ontstond er op de sociale media een spontane actie bij mijn collega’s waarbij honderden hun profielfoto hadden gewijzigd om die oneerlijke screening aan te klagen.
Dus qua dringendheid was dit voor ons toch wel een duidelijk signaal. Dat dit signaal door jullie genegeerd werd spreekt voor ons dan ook boekdelen over hoe er gedacht wordt als het over de haven van Antwerpen gaat en dan in het bijzonder over de dokwerkers zelf.
Er is inderdaad een veiligheidsprobleem in onze haven als het over drugstrafiek en de bijhorende criminele activiteiten gaat maar met de huidige maatregelen haal je een groot kanon boven om er vervolgens mee op een mug te schieten.
Je viseert er havenarbeiders mee die evengoed slachtoffer zijn en die nu als dader worden behandeld. Dokwerkers zijn in de eerste plaats slachtoffer van de drugsmaffia. Zij zijn het die door die gasten benaderd en bedreigd worden. Maar in plaats van daar achteraan te gaan en dokwerkers die benaderd worden door de maffia te helpen en begeleiden, gaat de overheid de dokwerkers viseren. Alsof zij het probleem zijn en het enige wat er hier door de schepen wordt verklaard in de pers is dat we een evenwicht moeten zoeken tussen de economische belangen en de veiligheidsoverwegingen.
De bezorgdheid bij mijn werkmakkers is terecht. Ik word al heel lang aangesproken op de werkvloer over die screening en vanuit die bezorgdheid is die spontane actie ontstaan op de sociale media waarbij heel veel dokwerkers hun profielfoto hebben gewijzigd naar een protestfoto. En zij doen dat natuurlijk omdat ze willen dat de drugsproblematiek in de haven wel degelijk wordt aangepakt maar niet op de manier waarop dit nu gebeurt waarbij gewone gasten hun job en inkomen plotseling verliezen.
Ik heb ook enkele vakbondsmensen gesproken en die maken zich ook grote zorgen. Die vragen zich terecht af wat de uitvinder van deze wet eigenlijk bezielde en waar die wet uiteindelijk in zal resulteren.
Wel, ik zal het U vertellen beste schepen en burgemeester:
Ze zal resulteren in een absolute brain-drain.
Ze zal resulteren in een absolute verdwijning van ervaring en know-how.
En het zal gepaard gaan met een verhoogd risico op dodelijke arbeidsongevallen net vanwege die brain-drain en know-how die nu gaat verdwijnen.
Want die mensen, die nu hun job kwijt zijn, daar zitten zeker collega's tussen die, als ze mee in de ploeg staan, ervoor zorgen dat die ploeg niet alleen op volle toeren draait, maar dat er ook veilig wordt gewerkt.
En veiligheid beste collega's, veiligheid, dat is iets wat de dokwerkers nauw aan het hart gaat.
Vanuit de bezorgdheid van mijn maten op het werk daarom ook enkele vragen:
Hoeveel havenarbeiders zijn er vandaag geschorst?
Medewerkers kunnen in beroep gaan tegen hun schorsing, maar blijven in tussentijd wel zonder inkomen zitten. Welke oplossing kan er hen geboden worden?
Wat is het standpunt van de Schepen over deze situatie?
Welk overleg is er met de bevoegde minister en andere betrokken actoren?
Welke strategie heeft het stadsbestuur sinds januari ondernomen om er mee voor te zorgen dat de wet op de maritieme veiligheid wordt bijgestuurd?
Welke stappen zullen er verder nog gezet worden?
Ook cd&v-gemeenteraadslid Pieter De Cock kwam tussen. Niet om de schepen ter verantwoording te roepen, maar om de bezorgdheden van de havenarbeiders weg te relativeren. "Je zal altijd verhalen vinden, maar het gaat maar om 1.04% van de gescreende arbeiders die een negatief advies krijgen", klonk het. "Dan kan je niet zeggen dat we achter de dokwerkers aangaan. Ik vraag me dus eigenlijk af waar dit over gaat."
Het antwoord van de schepen
De schepen herhaalde dat hij volledig achter het principe van de screenings staat. "Zware criminelen horen niet thuis in onze haven. Op dat vlak ben ik akkoord met de Minister", zei schepen Klaps. "Verder is het inderdaad zo dat wanneer je geschorst wordt, dat je zonder inkomen zit. Maar ik zie geen alternatief. Want als je een negatief advies hebt gekregen bij dei screening, dan wil dat zeggen dat er iets mis is." Het stadsbestuur gaf aan dat de beroepstermijn wat hen betreft wel sneller moet verlopen, maar verder ging de paraplu open. "Dit is federale materie. Als u meer wilt weten moet je dat aan de minister vragen."
Heyligen diende Pieter De Cock en de schepen nog van antwoord: "U spreekt van 'slechts' 1.04%, maar achter die cijfers zitten mensen. Die verliezen van de ene op de andere dag hun inkomen en kunnen nergens op terugvallen. Bovendien zijn ze vaak al eens gestraft. Er is bijvoorbeeld het verhaal van een van mijn collega's die drie jaar geleden op een festival betrapt is met cannabis. Hij kreeg daar een proces-verbaal voor aan zijn been, maar dat is achteraf geseponeerd. Op basis van die zaak, die toen niet de moeite was om te vervolgen, is hij nu zijn werk kwijt. Mensen worden dus twee keer gestraft op deze manier."
"Waar we voorheen ogen op onze rug moesten hebben bij het terug naar huis gaan en dat we elke keer moeten hopen dat we niet worden lastig gevallen door leden van de drugsmaffia moeten we nu ook nog eens oppassen als we gescreend gaan worden en hopen dat die ene joint of die paar gram cannabis waar we een paar jaar geleden voor gepakt werden, niet ten koste gaat van onze job en ons inkomen.
Ik heb hier in een nog niet zo ver verleden al eens gesproken over hoe de drugsmaffia te werk gaat en dat die vrij astrant kunnen zijn. Dat die zich nergens iets van aantrekken maar in plaats van werk te maken van het feitelijke probleem kiest men ervoor om mij en mijn werkmakkers te viseren.
Wij zijn niet het probleem. Ook niet als je al eens een jointje hebt gerookt op café of waar dan ook. De echte zware jongens, die moeten er inderdaad van tussen. Dan bedoel ik die gasten die expliciet aan de haven gaan werken om de drugsbaronnen te helpen met de invoer van cocaïne. Maar het gaat over die kleine bagatellen waar men blijkbaar geen maat voor kent en dat is, wat ons betreft, er toch wel een klein beetje over."