Schepen van Onderwijs Nabilla Ait Daoud (N-VA) wil een samenwerkingsovereenkomst met Thomas More sluiten voor bijna 1.7 miljoen euro. Dat doet ze buiten de normale procedures om. Die schrijven voor dat het stadsbestuur een openbare aanbesteding moet uitschrijven voor dit soort opdrachten. Op die manier is er transparantie over de voorwaarden en redenen van de uiteindelijke keuze. Bovendien blijkt dat Thomas More een "studiereis" naar Londen voor de schepen en haar medewerkers heeft betaald. Dat roept op zijn minst ethische vragen op. Waarom volgt de schepen de procedure niet? Waarom wordt er geen transparantie gegeven? PVDA-gemeenteraadslid Maartje De Vries confronteerde de schepen op de gemeenteraad van januari. Lees hieronder haar volledige tussenkomst.
Beste Schepen Ait Daoud,
De voorbije weken woedde er een fel debat in het Vlaams Parlement. Minister voor Onderwijs Zuhal Demir had namelijk een openbare aanbesteding stopgezet. Een aanbesteding uitgeschreven voor een nieuw expertisecentrum dat scholen moet helpen bij de invoering van de nieuwe minimumdoelen in het basisonderwijs. In plaats daarvan besloot de minister een gerichte subsidie van 8,2 miljoen euro te geven aan de Thomas More hogeschool. In het debat werd scherp gediscussieerd en kon de beslissing van de minister rekenen op terechte kritiek. Want wat voor bestuur is dit eigenlijk? … Dit gaat niet over subsidies. Dit gaat niet louter over vriendjespolitiek. Dit gaat over een tendens die op Vlaams niveau, maar zeker ook hier in Antwerpen te zien is. Een tendens van steeds meer alleen te willen beslissen. Van zich zoveel mogelijk te willen onttrekken aan democratische controle. In plaats van te zoeken naar de beste kandidaat voor een project, hiervoor meerdere verstrekkers te bekijken, wordt er gekozen voor die partner die jullie visie het best ondersteunt.
Het nemen van beslissingen met zo min mogelijk inspraak. ‘Het is toch wel echt een dingetje hé, bij de NVA’. Want wat bleek,. zelfs na al de heisa op Vlaams niveau, was ook u met AGSO van plan om een samenwerkingsovereenkomst met Thomas More op poten te zetten rond de ‘ontwikkeling en implementatie van een kennisrijk curriculum’. Dat ter waarde van bijna 1.7 miljoen euro om de onderwijspraktijk in 86 scholen te versterken. Zo brachten onderzoekers van Apache naar buiten. Eerder bent u ook al met Thomas More een samenwerking aangegaan rond ‘ondersteuning onderwijs’ ter waarde van 766.150 euro, samen goed voor meer dan 2 mio euro. De nieuwe toewijzing zou net als op Vlaams niveau verlopen zonder openbare aanbesteding. En zou volgens het artikel al twee weken na de verhoopte goedkeuring op de RVB van het AGSO van start gaan. U had het vel van de beer echter te vroeg verkocht. De goedkeuring op de raad van bestuur werd on hold gezet om juridisch advies in te winnen. Nu wat nog straffer is, is dat we vandaag lezen in een nieuw Apache-artikel dat de studiereis die u maakte naar Londen, samen met meneer Surma, ter waarde van maar liefst 35.000 betaald zou zijn door Thomas More. Wat ze zelf in het artikel bevestigen. Mevrouw de schepen, dat doet op zijn minst vragen rijzen. Zou hier link kunnen liggen met het niet uitschrijven van een aanbesteding?
Zeg nu zelf, deze werkwijze is allesbehalve transparant.
De regels zijn nochtans duidelijk: voor een opdracht van deze omvang hoort in principe een openbare aanbesteding. Een onderhandse procedure is de uitzondering, niet de regel.
Die uitzondering geldt enkel als kan worden aangetoond dat Thomas More de enige instelling is met deze expertise. Maar dat klopt niet: bij de openbare aanbesteding van uw partijgenote Demir dienden meerdere kandidaten zich aan. Dat roept ernstige vragen op, schepen.
Een aanbesteding is net verrijkend: ze laat toe om verschillende expertises te vergelijken en de beste keuze te maken. In alle transparantie en met duidelijke afwegingscriteria. De vraag is dus: wilde u die oefening maken? Of had u vooraf al beslist met wie u in zee zou gaan? Gaat het hier om het zoeken naar de beste kandidaat voor de job , of kiezen voor experts die vooral uw visie bevestigen?
Bovendien gaat de discussie hier ook niet alleen over de manier waarop er beleid wordt uitgevoerd. Het gaat ook over welk beleid er wordt gevoerd. Welke visie op onderwijs heeft dit stadsbestuur? Ik vrees dat u ook daar in hetzelfde bedje ziek bent als mevrouw Demir.
Beste Schepen, dat u wil werken aan de onderwijskwaliteit, is op zich een goede intentie. Maar U slaat wel een aantal fundamentele stappen over. Begin bij het begin 1) Zorg ervoor dat alle Antwerpse jongeren een plek hebben op school. We zijn eind januari, het schooljaar is vijf maanden ver en U heeft nog steeds geen zicht op het aantal Antwerpse jongeren dat niet achter de schoolbanken zit. 2) Zorg voor voldoende leerkrachten. 3) Zorg voor kleinere klassen. Vandaag zijn er leerlingen die uren per week in de studie moeten doorbrengen of maanden lang geen Frans of wiskunde krijgen. Wanneer die leerlingen en leerkrachten dan op straat komen om hiertegen te protesteren, als ze engagement en burgerzin tonen, dan wordt daar op neergekeken en boos gereageerd. Alsof deze jongeren niet weten waarvoor ze op straat komen, alsof het hen enkel om hun smartphones of een extra dag vrij te doen is. Zij hadden een duidelijke boodschap ‘doe iets aan het lerarentekort.’
Luistert u soms naar de noden van de leerkrachten of leerlingen? Of vertrekt u vooral vanuit uw eigen visie? U lijkt te denken dat enkel met de lat hoger te leggen alles is opgelost. Daarvoor wilt u nog eens diep in de buidel tasten ook. Het lerarentekort, voldoende plaats op school, daarvoor zijn er geen oplossingen. Weet je wat het resultaat dan zal zijn? Alleen maar meer jongeren die onder de lat onderdoor gaan én nog meer ongekwalificeerde uitstroom. Het zal ervoor zorgen dat kwaliteitsvol onderwijs iets wordt voor de happy few.
Dat is niet onze visie op onderwijs mevrouw de schepen. Dat is uw onderwijsvisie. Daarvoor gaat u de experts zoeken. En die zoektocht verloopt dan met de willekeur zoals we die nog hebben gezien hier op het Schoon Verdiep. Duim omhoog voor organisaties en middenveld dat in de pas loopt en onze visie uitdraagt. Duim omlaag voor wie dat niet doet. De Romeinse memorabilia zijn dan wel samen met premier De Wever verhuisd, de manier waarop er bestuurd wordt blijft dezelfde.
Daarom volgende vragen:
Kan u bevestigen dat Thomas More de werkreis ter waarde van 35.000 betaalde? Wat vindt u daar zelf van? Kan u begrijpen dat dit de indruk wekt van belangenvermenging?
Kan de schepen bevestigen dat AGSO een samenwerkingsovereenkomst voorbereidde met Thomas More vzw voor een bedrag van 1.690.000,99 euro over de periode 2026–2030?
Welke plaatsingsprocedure werd gekozen en waarom? Waarom werd er geen openbare aanbesteding uitgeschreven?
Valt deze overeenkomst onder de Wet Overheidsopdrachten van 17 juni 2016? Waarom wel/niet?
Kan u aantonen dat Thomas More de enige verstrekker is die deze expertise aanbiedt?
Welke alternatieve aanbieders van curriculumontwikkeling en onderwijsprofessionalisering werden overwogen?
Kan de schepen aantonen dat Thomas More de enige mogelijke aanbieder was voor deze opdracht?
Volgens de schepen was de hele heisa nergens voor nodig. "We werken als stad al lang samen met Thomas More. Zij zijn de meest geschikte instelling om het kennisrijk curriculum te ontwikkelen", klonk het. De keuze werd gemaakt omwille van hun "unieke expertise". Verder ging de schepen in op het belang van de kwaliteit van ons onderwijs. "We moeten de lat hoger leggen. We zijn inderdaad op studiereis naar Londen gegaan, omdat ze daar niet bang zijn om meer te vragen van hun leerlingen, om de lat hoger te leggen. Als het daar kan, kan dat hier ook", zei ze.
Dat Thomas More een instelling is met veel kwaliteit en kennis, dat betwist niemand. "Maar deze discussie draait over transparantie en goed beleid", reageerde De Vries. "De regels zeggen dat wanneer het om deze bedragen gaat, er transparantie moet zijn. Een openbare aanbesteding dient net daarvoor; om de verschillend eopties af te wegen, op basisi van objectieve criteria, via een publieke procedure. Nu wek je de indruk dat Thomas More een reisje naar Londen getrakteerd heeft in ruil voor deze opdracht. Dat roept ethische vragen op."
De Vries kwam ook nog terug op de visie rond onderwijs: "Je kan de lat gerust hoger leggen. Maar als je geen leerkrachten hebt die dat in de praktijk brengen, als je geen extra middelen voorziet om ervoor te zorgen dat alle leerlingen mee zijn, dan eindig je met meer jongeren die die hogere lat niet halen. Die vallen dan uit", zei ze. "U verwijst hier naar het voorbeeld van Londen, maar u vergeet natuurlijk te vermelden dat ze daar met twee personen voor de klas staan", besloot De Vries fijntjes.