Vijf jaar geleden stortte een school in aanbouw op Nieuw Zuid in. Vijf bouwvakkers lieten daarbij het leven, negen andere geraakten zwaargewond. Vijf jaar later is het gerechtelijk onderzoek eindelijk afgerond, maar de slachtoffers en nabestaanden kregen tot op de dag van vandaag geen schadevergoeding. Ook het gedenkteken waar slachtoffers, hun familie, de vakbonden en het buurtcomité van Nieuw Zuid al vier jaar om vragen, is er nog altijd niet gekomen. De PVDA diende een motie in op de gemeenteraad om het stadsbestuur (N-VA & Vooruit) te vragen om het standbeeld "De hand, taal der werkelijkheid", een permanente plaats op de site te geven. Lees hieronder de volledige tussenkomst van PVDA-gemeenteraadslid Peter Mertens.
Nicolae, Mihael, Carlos, Antonio en Cristiano. Dat zijn de namen van de vijf mensen die omkwamen bij de ramp op het Nieuw Zuid waar een school in aanbouw instortte.
Negen anderen raakten zwaargewond.
Bouwvakkers, mensen, echtgenoten, vaders, broers. Zij kwamen hier om een school te bouwen, maar bekochten dat met hun gezondheid, hun leven.
Het dramatische ongeval is intussen vijf jaar geleden. Er was opnieuw een herdenking van de vakbonden op 19 juni. Het is een moment dat steeds opnieuw naar de keel grijpt. Ik wil langs deze weg nog eens de steun van onze partij uitspreken naar de slachtoffers en de nabestaanden. Van deze ramp in het bijzonder, maar ook van alle slachtoffers van werkongevallen in de gehele bouwsector. In die sector komen zware en dodelijke ongevallen nog altijd uitzonderlijk veel voor. Cijfers van Fedris tonen dat een vijfde van alle dodelijke arbeidsongevallen in de bouwsector gebeuren. Deze zaak heeft daarom intussen een belangrijke symboolwaarde gekregen. Ze moet een precedent scheppen: wie zich schuldig maakt aan wantoestanden, aan sociale dumping en aan het omzeilen van de arbeidswetgeving uit winsthonger, die moet ter verantwoording geroepen worden. Ook de opdrachtgever speelt daarbij een belangrijke rol, geven de vakbonden aan.
Het gerechtelijk onderzoek naar de oorzaak van de ramp en naar mogelijke inbreuken op de sociale wetgeving werd inmiddels afgesloten. Binnenkort zal dus duidelijk worden welke partijen zich zullen moeten verantwoorden voor het gerecht. De slachtoffers verwachten in elk geval dat ook de stad, als opdrachtgever, zich zal moeten verantwoorden voor wat er gebeurt is op haar werf.
Die mensen in kwestie wachten nu dus al vijf jaar op antwoorden en op gerechtigheid. Bovendien wachten ze ook nog altijd op een schadevergoeding. Dat is een regelrechte schande, burgemeester. Die mensen hebben medische kosten moeten dragen als gevolg van het ongeval. Sommige van hen, zoals Victor, een 26-jarige arbeider die gewond raakte bij de ramp, zijn eigenlijk arbeidsongeschikt. Maar omdat er tot op vandaag geen cent is uitbetaald, is hij verplicht om toch te werken. Ondanks de duizelingen waar hij last van heeft en zijn gekwetste schouder, moet hij elke dag zware manuele arbeid verrichten om de kost te kunnen blijven verdienen.
Het is echt onbegrijpelijk dat dat zo lang blijft aanslepen. Hoeveel keer hebben we dit intussen al op de gemeenteraad gebracht? En elke keer worden er excuses gezocht, manieren om de procedure te rekken. Wel, wij zijn dat beu, de vakbonden zijn dat beu en de slachtoffers en nabestaanden zijn dat beu. De stad moet als opdrachtgever, samen met Democo, eindelijk haar verantwoordelijkheid nemen.
Maar het gaat over meer dan centen en verantwoordelijkheid, het gaat ook over respect. Respect voor wie onze scholen bouwt, respect voor wie deze stad opbouwt, respect voor wie daarbij zijn gezondheid en zijn leven riskeert.Ter nagedachtenis aan de slachtoffers werd er een beeld gemaakt, getiteld ‘De hand, taal der werkelijkheid’. Dat werd één jaar na de ramp onthuld.
Al jaren vragen de vakbonden en de families van de slachtoffers om dat standbeeld een permanente plek te geven op de site. Daar waar Nicolae, Mihael, Carlos, Antonio en Cristiano stierven, daar waar we hun altijd zullen herdenken.Ter ere van hen, maar ook voor alle andere bouwvakkers die op een werf het leven lieten. Aan de mensen die dagelijks op de werven staan en bouwen aan dit land en aan deze stad.
Maar ook dat raakt maar niet geregeld. Het stadsbestuur stuurt de vakbonden van het kastje naar de muur. Het standbeeld zou niet in de omgeving passen, het stadsbestuur noemt dat dan "esthetisch afwijkend” blijkbaar. Straf, want het buurtcomité op Nieuw Zuid staat nochtans volledig achter de vraag om het standbeeld een plek te geven. Maar het stadsbestuur beweert ook dat het te klein zou zijn, kwetsbaar voor vandalisme, enzovoorts. Allemaal non-argumenten als u het mij vraagt, burgemeester. In juni 2024 verklaarde schepen Kennis hier dat er tijd genoeg was om nog voor de opening van de school in september 2025 te bekijken hoe we een gepast eerbetoon kunnen voorzien. Tot op vandaag is daar niets van in huis gekomen.
Het minste wat dit stadsbestuur zou kunnen doen, is ervoor zorgen dat dit standbeeld, meer dan vijf jaar na de ramp, een permanente plaats krijgt. Er zijn hier vanavond ook verschillende bouwvakkers aanwezig om te tonen hoe belangrijk het voor hen is om hun gestorven collega’s een waardig gedenkteken te geven. Een dikke merci aan hen om hier vanavond te zijn.
Wij hebben dan ook samen met de collega’s van Groen een zeer eenvoudige motie voorgelegd: make it happen. Het kan echt niet zo moeilijk zijn om daarvoor te zorgen. Het stadsbestuur zou op die manier vandaag een signaal van respect en van goede wil kunnen geven.
Het antwoord van het stadsbestuur
Vooruit-gemeenteraadslid Kathleen Van Brempt verklaarde dat haar partij volledig achter de plaatsing van het standbeeld staat en dat het stadsbestuur dit moet onderzoeken. Om vervolgens... Tegen de motie te stemmen! Volgens Van Brempt heeft het geen zin om voor de motie te stemmen, aangezien er toch geen meerderheid is. Vreemde redenering natuurlijk. Als je het voorstel steunt, waarom zou je er dan niet voor stemmen?
Burgemeester Van Doesburg (N-VA) gaf aan dat er verschillende pistes voor een gedenkteken onderzocht waren. "Maar een standbeeld is voor interpretatie vatbaar, dat is niet geschikt voor een herdenking." Bovendien, zei ze, "is het belangrijk om een consensus te vinden met alle betrokkenen."
"Als je het hebt over een consensus met alle betrokkenen vinden: op dit moment zijn er, op dit ontiegelijk uur nog bouwvakkers hier aanwezig op de raad. Net omdat ze betrokken zijn. Respect voor hen. Ook de buurt zelf is voorstander om het litteken in hun wijk te herdenken met dat kunstwerk. Ook de nabestaanden en slachtoffers staan achter dat standbeeld. Hoe kan je in dezelfde zin zeggen dat je naar alle partijen wilt luisteren, maar tegelijk zeggen dat je dit niet gaat steunen?", zei hij.
"Ik hoop echt dat, ook binnen Vooruit, de gemeenteraadsleden hun geweten gaan volgen en dit voorstel zullen steunen", besloot Mertens.
De motie van PVDA en Groen werd verder gesteund door de CD&V. Vlaams Belang, N-VA & Vooruit stemden tegen, waardoor het voorstel verworpen werd.
"We laten het hier niet bij", zegt Mertens. "We zullen, samen met de slachtoffers, hun nabestaanden, de vakbonden en de buurt blijven pleiten voor een volwaardig gedenkteken."