Persdossier: PVDA start petitie voor het behoud van lijn 24 op de Turnhoutsebaan en snelle opening van premetro station Drink

De PVDA bevraagde de afgelopen maanden 407 mensen over vier beslissingen die boven de hoofden van de bewoners en gebruikers werden genomen over de Turnhoutsebaan. Uit de enquête blijkt dat de meerderheid niet akkoord gaat met de afschaffing van tram 24, maar integendeel veel belang hecht aan deze verbinding. Bovendien wil 88% van de bevraagden dat premetrostation Drink open gaat vóór de werken starten. Daarom lanceert de PVDA een petitie tegen de afschaffing van lijn 24, en voor een snelle opening van premetrostation Drink.

In het voorjaar van 2027 wordt gestart met de werken voor de Turnhoutsebaan. De afgelopen maanden organiseerde de PVDA een bevraging bij 407 Borgerhoutenaren over de plannen voor de heraanleg. Over de Turnhoutsebaan liep een een inspraaktraject. Over vier punten werd het inspraaktraject met het aantreden van de nieuwe besturen begin 2025 afgebroken, en boven de hoofden van de bewoners en bezoekers van de Turnhoutsebaan beslist:

• De afschaffing van tram 24. De sporen op de Turnhoutsebaan verdwijnen. Tram 24 gaat dus niet ondergronds rijden, de lijn wordt afgeschaft. Onder de grond rijden tram 8 en 10, maar die volgen een andere route dan tram 24. Hierdoor verliest Borgerhout de rechtstreekse verbinding naar het Cadix ziekenhuis en verschillende scholen.
  Daarmee wordt waarschijnlijk de hele lijn afgeschaft, dus ook het stuk in Deurne en Antwerpen. Voor het Deurnese traject wordt geen keerlus voorzien, en het valt te betwijfelen dat de lijn wordt behouden voor het korte stuk in district Antwerpen.
• Premetrostation Drink gaat niet open vóór de werken aan de Turnhoutsebaan starten. Hiermee wordt de toekomst van de winkels en horeca op de helling gezet. Hun cliënteel komt voor een belangrijk deel van buiten Borgerhout. Zonder opening van Drink, dreigen zij nog meer problemen te ondervinden van de werken. Zij getuigden hierover meermaals in de pers.
• Er verdwijnen tientallen parkeerplaatsen. Volgens de laatste communicatie zijn dat er 31. Eerder waren het er 70, dan 50, en nu dus nog 31. Het is onduidelijk hoe de plannen werden veranderd om dit te bewerkstelligen, maar ook 31 parkeerplaatsen zal gevoeld worden. Er is nu al een zeer groot parkeerprobleem in Borgerhout.
• De snelheidslimiet op de Turnhoutsebaan is nu 30 km/u. Dit wordt 30 km/u overdag en 50km/u ‘s avonds en ‘s nachts. Dit zal de verkeersveiligheid niet ten goede komen, en het is bovendien verwarrend. Het is nog niet duidelijk welke uren het regime van 50km/u zal gelden.

Uit de bevraging blijkt dat er voor geen van deze vier punten draagvlak is. De Borgerhoutse PVDA afdeling stelde voor deze vier punten alternatieven voor, waarmee ze online bevraagden, in de omliggende straten en op de Turnhoutsebaan zelf. Driekwart vindt dat tram 24 moet blijven, dat de parkeerplaatsen gecompenseerd moeten worden, en dat de snelheidslimiet van 30km/u behouden moet blijven. 88% vindt dat premetrostation Drink moet open gaan voor de werken starten.

De eisen rond openbaar vervoer springen eruit:

• Gevraagd naar “welk van deze vier eisen vind jij het belangrijkste”, kruist een grote meerderheid het behoud van tram 24 aan.
• 88% van de bevraagden wil dat premetrostation Drink vóór de start van de werken opent. Wat hier bovendien opvalt is dat slechts 2% dit niét wil. 9% van de bevraagden heeft geen uitgesproken mening.
  
  

Op basis van de resultaten van de bevraging start de PVDA met een petitie voor het behoud van tram 24 en de opening van premetrostation Drink vóór de aanvang van de werken.

De Turnhoutsebaan is een Gewestweg. Daardoor valt ze onder de bevoegdheid van de Vlaamse overheid, het Antwerps stadsbestuur en het Borgerhoutse districtsbestuur. Het dossier maakte een belangrijk onderdeel uit van de onderhandelingen tussen N-VA, Groen en Vooruit bij de samenstelling van het nieuwe Borgerhoutse districtsbestuur. Tijdens het debat hierover op de Borgerhoutse districtsraad van 29 juni diende de PVDA volgende vragen in:

• Zijn de andere districten op de hoogte gesteld van wat de impact zal zijn van de beslissing over de Turnhoutsebaan op hun inwoners?
• Het dossier van de Turnhoutsebaan was belangrijk tijdens de onderhandelingen voor dit bestuur. Waarom heeft men ingestemd met de afschaffing van tram 24?
• Legde het districtsbestuur zelf alternatieven op tafel om de impact op de mobiliteit in te dijken? Zo ja, dewelke?
• Gaat het districtsbestuur hierover duidelijkheid en heldere afspraken trachten te hebben vooraleer de werken starten?

Als antwoord hierop verklaarde districtsburgemeester Mariam El Osri (Groen) o.m. dat de afschaffing van de tramlijn hun eigen voorstel was.

Wanneer premetrostation Drink open gaat is onduidelijk, en van uitstel riskeert afstel te komen. De aanbesteding van premetrostation Drink is gekoppeld aan die van drie andere stations: Morkhoven onder de Turnhoutsebaan, Stuivenberg en Willibrordus onder de Kerk- en Pothoekstraat. Voor station Wilibrordus loopt nog een procedure over de ingang van de premetro. Deze vier stations werden aan elkaar vastgeklikt, maar dat is niet nodig. Al in 2024 adviseerde de stedelijke dienst Publieke Ruimte om Willibrordus uit te sluiten van de vergunning: “Gelet op voorgaande onverenigbaarheden met de regelgeving en een goede ruimtelijke ordening, de adviezen en bezwaren hieromtrent, wordt geadviseerd het premetrostation Willibrordus uit te sluiten uit de vergunning.” Daarom stellen we voor alvast een aannemer te zoeken voor station Drink. Er kan een gefaseerde aanpak afgesproken worden waardoor in een latere fase ook Willibrordus aangepakt kan worden. We vrezen dat van uitstel afstel komt. Dezelfde N-VA die in elk van de besturen mee aan de knoppen zit, bespaart 35 miljoen euro op de lijn. We weten uit ondervinding dat van uitstel vaak afstel komt. Kijk bijvoorbeeld naar de lijn tussen Brussel en Willebroek, waar ook een akkoord over bestond.

De opening van premetrostation Drink is belangrijk voor de modal shift en het kwalitatief verbeteren van de publieke ruimte en de verkeersleefbaarheid. Daarom voert de PVDA al sinds 2017 campagne voor een snelle opening van het station. Dit kan snel gebeuren. De ruwbouw is al voorzien, enkel de inrichting moet nog gebeuren.

a. De bevraging

i)De startvraag was of de respondent op de hoogte was van de heraanleg van de Turnhoutsebaan en waarvoor zij of hij de Turnhoutsebaan vooral gebruikt.
ii) De bevraging zelf is gebaseerd op vier eisen, geformuleerd als antwoord op de vier punten zoals beschreven in de motivatie:

• Behoud Tram 24
• Open premetrostation Drink vóór de werken aan de Turnhoutsebaan starten
• Compenseer het verlies aan parkeerplaasten door een nabije buurtparking, waar bewoners gratis kunnen parkeren met een bewonerskaart
• Behoud de maximum snelheid van 30 km/u, 24 uur op 24

De mogelijke antwoorden op elk van de eisen waren: helemaal akkoord, akkoord, neutraal, niet akkoord, helemaal niet akkoord

iii) Vervolgens werd aan de respondent gevraagd welk van deze vier punten zij of hij het belangrijkste vond.

b. De respondenten

Er is gepoogd een zo divers mogelijke steekproef van respondenten te bevragen.
Daarom zijn bevragingen afgenomen op de Turnhoutsebaan zelf, in theehuizen, op de pleinen en omliggende straten, op de vrijdagse markt op het Laar en bij de handelaars op de Turnhoutsebaan. De bevraging kon ook online ingevuld worden.

3. Resultaten

• Er zijn in totaal 407 mensen bevraagd.
• Van de 407 bevraagde mensen was 62% ervan op de hoogte dat de Turnhoutsebaan wordt heraangelegd. Bijna vier op de tien is nooit eerder bereikt.
• Een ruime meerderheid van de bevraagde mensen steunt elk van de vier eisen ruim. De eisen beantwoorden dus aan de vragen en noden.
• Het behoud van tram 24 vinden de respondenten duidelijk de belangrijkste eis. 45%, meer dan twee keer zoveel respondenten vindt het behoud van tram 24 de belangrijkste ten opzichte van elk van de andere drie eisen.
• Met het openen van premetrostation Drink vóór de werken starten is bijna 90% van de bevraagden het eens. Slechts 2% is niet akkoord. Het draagvlak is 39,7:1
• Wat de andere twee eisen betreft is de combinatie van voorstanders, belang en draagvlak minder uitgesproken dan de twee vorige eisen.
  

Vraag 1 

Figuur 1 - Percentage respondenten dat al dan niet op de hoogte was van de heraanleg van de Turnhoutsebaan

62 % van de respondenten was ervan op de hoogte dat de Turnhoutsebaan wordt heraangelegd, tegen 38% of meer dan één op drie mensen die daar niet van op de hoogte waren vóór ze de bevraging invulden.

Vraag 2:

Figuur 2 Percentages akkoord, neutraal en niet akkoord voor de vier eisen.


Opmerkingen:
1. Voor de leesbaarheid van de grafiek zijn de resultaten uit de bevraging van helemaal akkoord en akkoord samengeteld en weergegeven als akkoord (groene balk) en zijn de resultaten van helemaal niet akkoord en niet akkoord samengevoegd als niet akkoord (rode balk)
2. In de analyse die volgt wordt ook gekeken naar de voor/tegen verhouding. Die is een maat voor het draagvlak van de eisen

Uit Figuur 2 blijkt dat een ruime meerderheid van de respondenten achter de vier eisen staan.

Behoud van Tram24: exact drie op de vier bevraagden willen de bovengrondse tram 24 behouden. 10% is er voor dat tram 24 verdwijnt en 15% heeft geen uitgesproken mening
De voor/tegen verhouding, van de eis is 7,8:1.
Anders gesteld: er zijn bijna 8 keer meer mensen voor het behoud van tram 24 dan dat er mensen tegen zijn.
Premetrostation Drink openen vóór de werken starten: daar is 88% het mee eens, tegen 2% dat tegen is en 9% heeft geen uitgesproken mening.
Hier zijn bijna 40 keer meer mensen voor dan tegen.
Parkeerplaatsen in de buurt compenseren met bewonerskaart: 78% van de bevraagden het ermee eens, tegen 9% oneens en 13% zonder uitgesproken mening.
Er zijn 9 keer meer respondenten voor de eis van compensatie dan dat er tegen zijn.
Maximumsnelheid van 30 km/u, 24 op 24: daar zijn ook drie op de vier mensen voor. 16% is voor het optrekken naar 50 km/u ‘s avonds en ‘s nachts en 9% heeft geen uitgesproken mening.
Er zijn bijna 5 keer meer mensen voor deze eis dan dat er tegen zijn.

Vraag 3:

Figuur 3 – De percentages van welke eis mensen de belangrijkste vond.

45% van de respondenten vindt de eis van “Behoud van Tram 24” de belangrijkste.
17% vindt ”Premetrostation Drink open vóór de werken starten” de belangrjkste
16% hecht het meeste belang aan het compenseren van de verloren parkeerplaasten en
22% aan het behoud van de maximum snelheid van 3