Jos D'Haese in Het Laatste Nieuws: "30-urenweek onbetaalbaar? Ooit vochten we voor zondagsrust"

Tweede keer, goede keer? Vijf jaar geleden raakte Jos D'Haese, toen pas 21 jaar, niet in het Vlaams parlement. PVDA haalde net niet de kiesdrempel. De kaarten liggen nu gunstiger voor de Borgerhoutenaar. De partij van Peter Mertens - die de Kamerlijst trekt - hoopt zelfs op twee Vlaamse zetels. "Telkens we ergens nieuw binnenkomen, breken we het debat open. Dan trekken we de linkse partijen naar links."

Jos D'Haese, bioloog van opleiding, komt ons breed glimlachend tegemoet, plooifiets in de hand. "Handig: het was een kwartiertje fietsen vanaf het station. Een auto heb ik niet, een rijbewijs wel.

Ik ben met Peter (Mertens, red.) de hele provincie rondgereden om ons programma voor te stellen. Nee, niet met een 'bedrijfswagen' van PVDA. Als ik een auto nodig heb, leen ik die van kennissen of familie."

U verzet zich tegen de slimme kilometerheffing. Net wat Groen wél wil.

"Klimaatoplossingen moeten ambitieus en sociaal zijn. Met voldoende investeringen in alternatieven voor de auto. Een goed openbaar vervoer is er één waarmee je op je werk geraakt, zowel overdag als 's nachts. Wie in de Antwerpse haven werkt, is gezien: daar rijdt geen bus of tram. Als ik dan hoor dat rekeningrijden er moet komen zodat mensen minder de auto nemen, waar zijn we dan mee bezig?"

Geef hen een bedrijfswagen.

"Dat is niet waarvoor we staan. Wij willen mensen meer brutoloon geven in plaats van auto's te subsidiëren. Het openbaar vervoer wél: dat is duurzaam."

Volgens N-VA zal niemand op zijn werk moeten geraken. Want er gaat met jullie aan de macht geen werk meer zijn.

"Ik denk het niet. We willen net méér investeringen. N-VA pakt uit met jobs, jobs, jobs. Maar er zijn er minder bijgekomen dan in onze buurlanden. Het beleid was slecht, omdat men is blijven besparen."

Stel: u bent burgemeester van Antwerpen. Mag chemiebedrijf Ineos een kraker bouwen voor 3 miljard?

"We zijn voor economische ontwikkeling in de haven, maar het moet een 'schonere' richting uit. Ineos wil schaliegas gebruiken. Dat is verkeerd. Al hoor ik dat er toch ook aan een alternatief wordt gedacht. De haven biedt veel kansen om iets aan het klimaat te doen."

U pleit voor een waterstofrevolutie. Die omschakeling kan jobs kosten.

"Nee, die zal jobs opbrengen. Windmolens bouwen zichzelf niet, slimme elektriciteitsnetten moet je onderhouden. Als we veel meer investeren in hernieuwbare energie, via een klimaatinvesteringsbank (die 5 miljard euro per jaar zou besteden, red.), is waterstof de beste optie om de pieken en dalen op te vangen. Nu wordt dat in de haven geproduceerd uit aardgas. Met COals bijproduct. Maak je die waterstof van overschotten aan groene energie, dan daalt de uitstoot in Antwerpen met 10 procent."

Waarom gebeurt dat dan niet?

"Omdat er een verschil is tussen wat economisch en wat technisch haalbaar is. Leg grote bedrijven daarom bindende normen op, zodat hun uitstoot daalt en je ze stimuleert om in nieuwe technieken te investeren."

Maar je mag ze niet wegjagen. Rotterdam is vlakbij.

"Natuurlijk niet. De haven heeft enorme troeven: de beste werknemers, een sterke infrastructuur. De industrie is voor ons dé hefboom. Waar wachten we op? In Groningen voltrekt de waterstofrevolutie zich. Heel wat bedrijven willen ook voorloper zijn."

Waarom zit u niet bij Groen?

"De oplossingen moeten groen en sociaal zijn. Dat mis ik bij die partij. Ze vertrekt bij het rekeningrijden niet vanuit de mensen die elke dag naar hun werk moeten. In de Antwerpse gemeenteraad werken we goed samen in de oppositie. Maar in Gent bestuurt Groen mee en vermarkten ze zelf een deel van de daklozenopvang. Er is een linkse partij nodig die zich niet verbrandt aan rechtse partijen."

U hebt politiek met de paplepel meegekregen. Uw moeder Mie Branders zetelt in de Antwerpse gemeenteraad.

"Ja. Mijn moeder staat bij Geneeskunde voor het Volk met haar voeten in de praktijk. Ze ziet de hele wereld voorbijkomen. Daarom vertrekt ze van hoe de samenleving écht in elkaar zit. Mijn vader is een geëngageerd beeldhouwer. Ik ben fier op mijn ouders. Straks kan ik dat meenemen naar het parlement."

Waar u een mooi loon gaat verdienen.

"We staan veel af aan de partij. De lonen van parlementairen moeten omlaag naar 4.000 euro netto. Voor onszelf zijn we strenger: onze mensen verdienen zo'n 2.000 euro per maand."

Moet er ook in de privé een loonplafond zijn?

"Nee. Zo lang je je belastingen eerlijk betaalt, al moet de loonspanning tussen top en basis binnen de perken blijven."

Ja, maar een marxistische partij zal hoge lonen in de privé toch zwaarder belasten dan nu het geval is?

"Dat stellen we op dit moment niet voor. Maar wat zien we wel: in de jaren 1960 had je tot 70 procent belastingen in de Verenigde Staten. Met Reagan is dat fors gedaald. Dat is tot bij ons doorgesijpeld. Vandaag stijgt de armoede. De liberale recepten hebben niet gewerkt."

In uw programma staat de 30-urenweek. Wie gaat de factuur betalen?

"Wij willen daar testcases voor opzetten. De vraag is: wat voor samenleving willen we? Ooit vochten we voor de 12-urendag en de zondagsrust. Het arbeidsvolume nam af, de productiviteit nam toe. Vandaag staan we voor een vierde industriële revolutie. Gaan we een massa mensen aan de kant zetten en de rest almaar harder laten werken? Of herverdelen we de arbeid? 30 uur per week komt er niet in één dag. Maar er zijn bedrijven die het willen en die kunnen we helpen."

Iedereen een vaste job en minimum 2.300 euro bruto. U legt de lat hoog.

"Kijk naar uitzendarbeid. Stap met zo'n job eens naar een bank voor een lening? Ik heb na mijn studententijd gewerkt als kassier bij Makro en in een magazijn van Katoen Natie. Met dat soort banen kun je geen toekomst uitbouwen."

PVDA wil dat onderwijs gratis wordt.

"In Scandinavische landen betaal je niets van kleuterschool tot universiteit. Ooit ging 7 procent van ons BBP naar het onderwijs: de enige 'grondstof' die we hebben. Nu iets van 5 procent. Dat moet fors omhoog. "

Jullie zijn geen revolutionairen?

"Ik pleit voor een revolutie van de ideeën, want vandaag zit alles vast. De wereld staat op zijn kop, we moeten die weer op zijn voeten zetten."

U gaat voor twee zetels in het Vlaams parlement?

"Dat is realistisch. Bij 5,2 of 5,3 procent zijn we er. Dan kan armoede-experte Lise Vandecasteele (een huisarts, red.) mee met mij. Een paar jaar geleden hebben we de Turteltaks weggekregen zónder verkozenen. Als we een megafoon krijgen om onze dossiers zélf te verdedigen in het parlement, maakt dat een wereld van verschil. Sinds onze Franstalige partijgenoten in de Kamer zetelen (Raoul Hedebouw en Marco Van Hees, red.) is daar meer ambiance. Er worden opnieuw linkse thema's op tafel gelegd."

 

Interview verschenen in Het Laatste Nieuws op 21 mei 2019

Auteurs: Philippe Truyts en Dieter Dujardin

Foto: Jan Aelberts


Schrijf als eerste een reactie

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.

Dit is jouw beweging