Recht op ruimte

Enquête

In de PVDA-bevraging drong een vijfde van de 4.704 respondenten expliciet aan op een overkapping van de ring, tegen lawaai en fijn stof. PVDA+dokter Dirk van Duppen stelde in de groepspraktijk van Geneeskunde Voor Het Volk vast dat zestig procent van de kinderen onder de zes jaar al een anti-astmapuffer heeft moeten gebruiken. Dat is niet normaal. Veel patiënten hebben ook slaapproblemen of voelen zich opgejaagd door het onophoudelijke lawaai van de ring. DeGezondheidsmonitor Antwerpen 2011meldt dat één op vijf Antwerpenaren last heeft van lawaaihinder en één op zeven van slaapstoornissen met matige tot ernstige impact. Voor vele wijken stelt het constante lawaai van het verkeer op de ring een belangrijk probleem. Er zijn nauwelijks nog plaatsen in Antwerpen waar mensen gezond kunnen slapen met het venster open.

Vaststellingen

Een autostrade door de stad.

Antwerpen is de enige grote Europese stad met een autostrade (de ring) dwars door de agglomeratie. De ring snijdt de stad echt in twee. Ze vormt een barrière voor de verdere ontwikkeling van de binnenstad en sluit de stadsdelen buiten de ring af van het centrum. Ze verdeelt de stad.

Die Antwerpse ring is met 300.000 voertuigen per dag een van de drukste verkeerswegen van Europa. En dat 27 procent daarvan zwaar vrachtverkeer is, is ook een Europees record. 82% van die vrachtwagens moet niet in Antwerpen zijn maar is zuiver doorgaand verkeer. Antwerpen is ook de enige stad in Europa zonder geluidsmuren langs een oververzadigde ring.

78.850 mensen wonen op minder dan 500 meter van de ring en dat is ongezond. In deze ongezonde zone bevinden zich ook 55 scholen en talrijke rusthuizen, kindercrèches en ziekenhuizen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat negatieve gezondheidseffecten op de longontwikkeling van kinderen meetbaar zijn tot op 1500 meter van drukke verkeersaders. Binnen deze zone valt het overgrote deel van de Antwerpse bevolking.

Een tekort aan ruimte.

De Antwerpse bevolking groeit en verjongt. Daar is ruimte voor nodig: ruimte om te wonen, te leren, te werken, te ontspannen...

Ruimte om te ontspannen, uit te blazen, te picknicken en te spelen is er nu al te kort.. Het district Borgerhout heeft nauwelijks zo’n ruimtes.

Ook nu weer vonden 800 kinderen voor het startende schooljaar geen plaats en werkte het stadsbestuur snel snel noodoplossingen uit. De komende jaren zal de nood aan extra klassen en scholen alleen maar groter worden. Er moet ruimte zijn voor nieuwe scholen.

De nood aan nieuwe scholen en ook aan nieuwe sociale woningen wordt in andere delen van dit programma behandeld. Maar die scholen, die sociale woningen, die ontspanningsruimten, dienen ergens te worden voorzien, te worden gebouwd.

De visie van de PVDA+

Geen Lange Wapper maar ook geen Bam-tracé.

De PVDA+ stond vanaf het prille begin mee op de barricades tegen de bouw van de waanzinnige Lange Wapperbrug. Van meet af aan ondersteunde de PVDA+ de actiegroepen StRaten-generaal en Ademloos voluit. In alle districten hield de PVDA+ tientallen informatiebijeenkomsten en volksvergaderingen tegen de Lange Wapper. De PVDA+ heeft van alle politieke partijen de meeste handtekeningen (8500) verzameld voor de volksraadpleging. Bij dat referendum op 17 oktober 2009 sprak 60 procent van de Antwerpenaren zich uit tegen het BAM-tracé en dat heeft geleid tot het begraven van de Lange Wapperbrug.

Maar in weerwil van de volksraadpleging besliste de Vlaamse regering toch het BAM-tracé aan te houden. Daarvoor wil ze een brede paperclip bouwen aan het Sportpaleis van wel 19 baanvakken. Ze wil het doorgaand vrachtverkeer naar de stad blijven trekken, waardoor de ring zal moeten verbreed worden. En ze laat de Antwerpenaren mee opdraaien voor de kosten. Dit masterplan van de Vlaamse regering kreeg de goedkeuring van het Antwerps stadsbestuur. In beide overheden zetelen zowel de partij van Patrick Janssens als die van Bart De Wever.

De PVDA+ vindt dat de uitslag van de volksraadpleging gerespecteerd moet worden. Het BAM-tracé leidt volgens een studie van Leuvense transporteconomen onvermijdelijk tot een verbreding van de ring. Die verbreding sluit overkapping uit. Overkapping is dus alleen mogelijk als het masterplan van de Vlaamse regering en het Antwerps stadsbestuur niet doorgaat. Mét het masterplan wordt overkapping technisch, economisch en volgens de Europese regelgeving nooit meer mogelijk. Nochtans voorzag het Antwerps Bestuursakkoord 2007-2012 een onderzoek naar de mogelijkheden van een overkapping.

De overkapping van de ring als fundamentele oplossing.

Een overkapping is de enige duurzame maatregel tegen het fijn stof en de lawaaioverlast. Door de overkapping zou Antwerpen, nu een van de meest vervuilde Europese steden, een van de groenste stedelijke agglomeraties worden.

De overkapping creëert een nieuw groen Ringpark van 146 ha dat aansluit bij Park Spoor Noord. Dan is het gedaan met de ruimtelijke scheiding tussen de binnenstad en de omgevende districten. Het zal de omliggende volkswijken opwaarderen zoals we nu op het Eilandje kunnen zien. Het zal de leefkwaliteit voor de bewoners van de negen voorziene stadsuitbreidingsprojecten, die allemaal binnen de ongezonde 500 meterzone van de ring liggen, doen toenemen: Boskouter en Regattawijk op Linkeroever, Nieuw Zuid, Nieuw Zurenborg, Lobroekdok, Spoor Oost, Kop van Merksem, Cadix en het Eilandje.

Overkapping van drukke verkeerswegen in bewoonde gebieden wordt momenteel in vele Europese steden met groot succes toegepast. Met de bouw van de Craeybeckxtunnel, die de geluidshinder voor het Sint-Augustinusziekenhuis en het Middelheimziekenhuis opvangt en het Middelheimpark spaart, was Antwerpen dertig jaar geleden nochtans een voorloper van dit concept. 

Drie kortetermijnmaatregelen om het fileleed te vermijden.

In afwachting van de overkapping moeten op korte termijn een aantal maatregelen genomen worden.

Eén: maak de Liefkenshoektunnel tolvrij. Dat ontlast de ring en de Kennedytunnel. Daar los je een groot deel van de files mee op. De Liefkenshoektunnel is een van de minst gebruikte tunnels van Europa. Ze vormt nochtans de meest directe weg voor doorgaand vrachtverkeer dat van en naar Rotterdam en het noorden rijdt. Door het tolvrij maken van de Liefkenshoektunnel tijdens heraanleg van de ring in 2004-2005 hadden we toen, tot ieders verrassing, het minste files op de Ring ooit.

Twee: leg de A102 aan naast de bedding en de tunnels voorzien voor de tweede spoorwegontsluiting. Tak daarmee al het doorgaand vrachtverkeer af op de E313-E34 voor het knooppunt van Wommelgem en op de E17 en A12 voor het knooppunt van Ekeren. De werkzaamheden eraan kunnen onmiddellijk beginnen, de onteigeningen zijn al gebeurd. Deze oplossing is de goedkoopste omdat alles klaarligt voor de tweede spoorwegontsluiting. In combinatie met het tolvrij maken van de Liefkenshoektunnel maakt dat een derde Scheldekruising misschien onnodig. Een kwestie van: eerst meten om te weten.

Drie: voer rekeningrijden in voor doorgaand vrachtverkeer, zoals in Duitsland. Dat zal de druk op de ring verlichten. De Vlaamse regering voorziet rekeningrijden voor vrachtwagens. Ze kan het specifiek voor Antwerpen invoeren.

De voorstellen van de PVDA+

  1. Respect voor de uitslag van de volksraadpleging, het BAM-tracé werd weggestemd.
  2. Stop met de waanzin van een paperclip met 19 baanvakken aan het Sportpaleis.
  3. Overkap de ring. Demp zo het geluid en het fijn stof; creëer zo een groene long van 146 hectare en voldoende leefruimte voor nieuwe scholen en sociale woningen.
  4. Voer het slim rekeningrijden voor vrachtverkeer in, dan volstaat de opbrengst van twee jaar rekeningrijden om de hele ring te overkappen en Antwerpen voor honderd jaar te bevrijden van fijn stof en lawaai.
  5. Zolang de ring niet overkapt is, mogen er geen scholen, ziekenhuizen, crèches en woningen gebouwd worden binnen een straal van 500 m van de ring.