Toekomst van tewerkstelling op Petroplus blijft onzeker

Sinds eind 2011 hangt de toekomst van de derde raffinaderij van Antwerpen, BRC (deel van Petroplus) aan een draadje. De vakbonden eisen na weken van radiostilte van de kant van de directie, duidelijkheid over de toekomst van de werknemers.

De Belgian Refining Corporation maakt deel uit van Petroplus, met vijf raffinaderijen de grootste onafhankelijke raffinagegroep van Europa. In de Antwerpse vestiging werken 230 van de 2.500 werknemers. Naast België zijn er ook vestigingen in Zwitserland, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittanië.
    Jarenlang volgde het management van Petroplus een roekeloze strategie. Hoe diep de schulden ook werden, jaar na jaar werden raffinaderijen opgekocht. De overnamepolitiek moest zorgen voor een succesverhaal op de beurs en voor snel geld voor snelle jongens. Op die manier werd er nog niet zo lang geleden grof geld verdiend. Zo wist de Amerikaanse investeringsmaatschappij Carlyle Group in 2005-2006 in vijftien maanden de waarde van Petroplus te vervijfvoudigen van 550 miljoen naar 3 miljard euro. Ook de beursgokkers gingen mee in het verhaal, en wie in november 2006 inzette op aandelen Petroplus op de Zwitserse beurs, kon zijn kapitaal op 8 maanden tijd bijna verdubbelen (van 70 CHF per aandeel tot 133,4 CHF.)
    Sinds de economische crisis van 2008, liep de gokstrategie van overnames door een immense schuldopbouw vast op een daling van de vraag. De beurswaarde ging er steeds verder op achteruit, en de productie werd volledig afhankelijk van de nieuwe leningen die de banken ter beschikking stelden om grondstoffen aan te kopen, de bedrijven te laten draaien, lonen te betalen.

    De banken, die enkele jaren geleden inzetten op de strategie om met Petroplus poen te gaan pakken, verliezen nu hun vertrouwen de schulden nog worden terugbetaald. In december 2011 beslisten ze de kredietkraan dicht te draaien, waardoor ook geen nieuwe ruwe olie meer kan aangekocht worden, en de productie moest worden stilgelegd.

    Op 16 januari kwam er voor het eerst nieuws van de onderhandelingen met de banken, waar uit bleek dat een aantal kredieten voor korte termijn verzekerd zijn. Maar enkel voor de Britse en Duitse vestigingen, er is geen sprake over de drie andere.

Werknemers blijven gaan voor behoud van tewerkstelling, en rekenen op steun

De werknemers van BRC kennen het al jarenlang: de onzekerheid over de toekomst van hun bedrijf. Al die jaren nemen ze hun verantwoordelijkheid om de installaties zo goed mogelijk te laten werken, en het werk in veilige omstandigheden te organiseren. Ook vandaag proberen ze die installaties werkingsklaar te houden, om op te starten zo gauw de kredietlijn opnieuw open zou gaan.
    In een persbericht van 16 januari schrijven de bonden ABVV en ACV: “De Antwerpse werknemers, die al sinds eind vorig jaar in de grootste onzekerheid verkeren, blijven uitgaan van een uitkomst waarin de Antwerpse raffinaderij blijft functioneren. Binnen de huidige groep Petroplus, of eventueel bij een overnemer.”.  Om de toekomst te garanderen rekenen ze op steun: “Ook aan onze politici doet het vakbondsfront een oproep om de nodige aandacht aan dit dossier te besteden. Politici uit de ons omringende landen zijn tot op het hoogste niveau bezig met het voortbestaan van de raffinage-installaties van Petroplus binnen hun landsgrenzen. Het zou onbegrijpelijk zijn dat politici op Federaal, Vlaams of lokaal niveau werkloos zouden toekijken terwijl belangrijke raffinagecapaciteit verdwijnt uit de Antwerpse petrochemische cluster, die wereldwijd aan de top staat. De raffinaderij verschaft rechtstreeks werk aan 230 mensen, onrechtstreeks aan 300 werknemers.”

    Als enige garantie dat er genoeg middelen blijven voor de toekomst van het personeel, wordt de aanwezige stock niet vrijgegeven. De actie en de oproep van de bonden is terecht. Ligt er geen verantwoordelijkheid bij banken die geld blijven toestoppen aan bedrijven die al zware schulden hebben, in de hoop er veel uit te slaan? Ligt er geen verantwoordelijkheid bij overheden, die in een weekend tijd banken kunnen redden met ons belastinggeld? Kunnen die overheden de banken niet dwingen om krediet te verlenen, in het belang van meer dan 500 werknemers en hun gezinnen? Mits een bedrijfsplan dat niet gokt op een waanzinnige groei, maar een lange termijnvisie heeft die uitgaat van realistische toekomstplannen en behoud van tewerkstelling.

    De bevolking heeft alle belang bij het behoud van de raffinagecapaciteit. Daarzonder zal het monopolie van de allergrootste multinationals toenemen, en zal de nu al hoge prijs van producten nog verder stijgen. Ons klimaat heeft belang bij het behoud van raffinagecapaciteit: een productie die voldoet aan de hogere milieu- en veiligheidseisen in Europa, die niet geldt voor veel van de ingevoerde eindproducten uit de VS en India.

Niet winstgevend in een super winstgevende sector? Hoe kan dat?
Wie langs de naftpomp moet om te tanken of stookolie bestelt voor zijn verwarming zal het verrassen, maar de raffinaderijen klagen steen en been over de markt. Want sinds de economische crisis van 2008 kwam er een stagnatie in de afname, en werden de winstmarges op pure raffinage naar benzine of diesel steeds kleiner. De sector vindt dat er wat moet gebeuren aan de overcapaciteit van raffinaderijen.
    Kijken we naar de feiten: de prijs van de crude, de ruwe olie stagneert al sinds het voorjaar van 2011 rond de 100 dollar per vat. Interessant voor olieproducerende landen en voor de grote, geïntegreerde mammoetmultinationals als Exxon Mobil, Chevron en BP. Naast de zogenaamde “downstream” activiteiten (dat is de raffinage en de distributie) hebben zijn ook “upstream” activiteiten: de exploratie en ontginning van nieuwe oliebronnen. Logisch dan ook dat Exxon Mobil in 2011 voor de achtste keer op rij “most profitable company of the world” werd met een winst van om en bij de 30,5 miljard dollar.
    Voor de onafhankelijke raffinaderijen, die enkel “downstream” werken, zijn de hoge prijzen geen voordeel: er moet veel cash geïnvesteerd worden in de aankoop van grondstof, terwijl de economische crisis niet meteen zorgt voor een stijgende vraag die hogere raffinagemarges zou toelaten.
    Terwijl de onheilstijdingen over Petroplus in de pers komen, verschijnen er ook verheugde berichten vanuit de hoek van andere Amerikaanse oliegiganten. Die lieten optekenen dat sluitingen van Petroplus-raffinaderijen zou kunnen zorgen voor een gevoelige vergroting van de raffinagemarge door de vernietiging van overcapaciteit. Zij zien de dollars nu al binnenstromen en onthalen elk drama op champagne.

Steun de werknemers van BRC, schrijf een steunbericht op hun website: www.abvv-brc.be/index.php?option=com_phocaguestbook&view=phocaguestbook&id=2&Itemid=109