Het Sectoraal Akkoord 2008-2013 werd in november 2008 afgerond door de Vlaamse Regering. Enkel het ACV keurde het goed.
Het belangrijkste, opvallendste feit van dit akkoord, is de looptijd.
De lange looptijd was een uitdrukkelijke wens van de patroonsorganisaties. Tot dan liepen akkoorden meestal voor twee jaar, wat het mogelijk maakte voor de vakbonden om tweejaarlijks een eisenprogramma in te dienen en o.a. loonsonderhandelingen te voeren.
Op 6 oktober 2008 stonden duizenden mensen nog op straat voor meer koopkracht. Ondertussen heeft ook de crisis toegeslagen en zijn de tijden nog veel onstabieler geworden.
Een Sectoraal Akkoord afsluiten voor een duurtijd van vijf jaar, lijkt wel heel verregaand in deze context. Vijf jaar worden loonsonderhandelingen nu geblokkeerd. Maar dat is niet alles.
In de inleiding schrijft de Vlaamse Regering: “De langere termijn van de sectorale afspraken moet de vaststelling van de financiële prognoses door gemeenten, OCMW’s en provincies vergemakkelijken (…). Daar staat tegenover dat met die langere looptijd een goed gevulde sectorale agenda voor de toekomst verbonden is. Die werkwijze beoogt zodoende ook de sociale vrede.”
Niet alleen kunnen geen loonsonderhandelingen worden gevoerd, ook alle acties voor looneisen of andere verzuchtingen worden hiermee gefnuikt.
Recht om te strijden voor jobs, koopkracht en goede openbare diensten.
Niemand weet welke turbulente tijden er voor de deur staan. Met de jaarwisseling hebben we gezien hoe snel het economisch systeem, dat enkel naar winstcijfers kijkt, kan wankelen.
Er zijn politieke keuzes te maken: ofwel laat men de gewone mensen weer opdraaien voor de crisis en gaat men in de openbare diensten besparen en privatiseren. Dan wordt de bedrijfswereld verder opgekrikt met gemeenschapsgeld, terwijl aandeelhouders nooit moeten inleveren op hun dividenden.
Ofwel investeert men in vaste tewerkstelling bij de overheid, in de broodnodige jobs voor een goede dienstverlening aan de bevolking. Jobs die ook de onstabiele tewerkstelling in de privé of in de ‘dienstencheque-economie’ kwalitatief overtreffen. Op die manier creëer je ook een stabiele koopkracht, die noodzakelijk is voor de economische gezondheid.
Het personeel van gemeenten, OCMW’s en plaatselijke overheden moet het recht behouden om voor deze zaken te kunnen strijden.
Vijf jaar sociale vrede aan de vakbonden opleggen kan daarom niet !!
Het ACV verantwoordt haar ja-woord aan de patronale eisen, door te wijzen op de voordelen van het akkoord.
Wat zijn de ‘voordelen’?
Koopkrachtverhoging
Het ACV had telkens 1000 euro geëist voor 2008 én 2009. ACOD en VSOA vroegen ook een forfaitaire loonsverhoging, om de lagere lonen in verhouding meer op te trekken.
Het akkoord voorziet geen loonsverhoging, enkel een verhoging van de eindejaarspremie. Zo kregen de lagere weddegroepen E-D-C 250 euro (bruto) op de eindejaarspremie 2008. Niveau B en A moeten er nog een jaartje op wachten.
Verder voorziet het akkoord tussen 2010 en 2013 een jaarlijkse verhoging van nog 100 euro voor de eindejaarspremie. Dit is uiteraard ook bruto en niet-geïndexeerd.
Wat die 100 euro nog waard zal zijn binnen enkele jaren, is maar de vraag. Maar dit is dan ook de enige financiële verhoging die er in zit tot 2013!
Twee van de drie vakbonden hebben dan ook geen goedkeuring gegeven.
Verbetering voor bepaalde deelgroepen
Voor de topambtenaren voorziet het Sectoraal Akkoord 2008-2013 wel een opmerkelijke verbetering van hun koopkracht. Gemeente- en OCMW-secretarissen krijgen alvast een opslag van 3,5 % en hun functies zullen opnieuw worden ‘gewogen’. Daarbovenop kunnen zij deze loonsverhoging cumuleren met een managerstoelage én een managementtoelage.
Op dat punt blijft men zich in de openbare diensten spiegelen aan de privé: toplonen voor managers zijn normaal, lineaire loonsopslag voor medewerkers is al tien jaar ‘onbespreekbaar’!
Nog een voordeel uit het akkoord is de functionele loopbaan voor ploegbazen. Zij kunnen voortaan doorgroeien naar een schaal D5.
Het beste uit het akkoord is de toegang voor ‘verzorgende beroepen’ naar de derde weddeschaal C3. Sinds de weddeherziening Kelchtermans was deze groep geblokkeerd in de tweede trap. Deze oude eis van de vakbonden moet gerealiseerd worden vanaf 2010. Dit is goed nieuws voor verzorgenden in ziekenhuizen en kinderverzorgsters in openbare kribbes.
Tweede pensioenpijler voor contractuelen
De statutaire tewerkstelling met haar vaste benoeming wordt in de openbare diensten meer en meer verdrongen door contractuele tewerkstelling met minder werkzekerheid.
In de lokale besturen is al meer dan de helft contractueel.
Er zijn nog steeds drie grote verschillen tussen statutairen en contractuelen, wat sociale rechten betreft: als statutair kan je moeilijker je job verliezen, je hebt meestal een gunstiger regeling bij ziekte en krijgt later een beter pensioen.
Aan werkgeversorganisatie spreekt men graag van discriminatie van contractuelen tegenover statutairen. Nochtans zijn zij het die liever contractuelen aanwerven, dan statutairen!
De tweede pensioenpijler zou een oplossing moeten bieden voor de ‘discriminatie’ op vlak van pensioen.
Het Sectoraal Akkoord 2008-2013 voorziet vanaf 2010 de mogelijke start van een tweede pensioenpijler door lokale besturen.
Eerlijkheidshalve moet men er bij vertellen dat er enorme financiële middelen nodig zijn om het ‘gat de dichten’. Middelen, die dan niet naar tewerkstelling of koopkracht kunnen gaan.
Wanneer een dergelijke spaarpot wordt opgebouwd, duurt het een loopbaan lang voor je er echt vruchten van plukt. En daarbij moet je hopen dat het geld in een veilig fonds is gestopt en niet opgaat in financiële crisissen.
Uiteraard verdienen contractuele collega’s een goed sociaal statuut. Maar wie eerlijk met deze mensen inzit, zal hen dan eerder een vaste benoeming gunnen. Dit werkt alle ‘discriminaties’ weg.
Deze logica wordt echter niet gevolgd door de patroons. Er is een terechte vrees dat zij volledig willen afstappen van statutaire tewerkstelling eens de tweede pensioenpijler is opgestart.
Andere punten
soepelere mobiliteit tussen OCMW en gemeenten
opstart werkgroep ‘herfinanciering van de lokale besturen’ op initiatief van de Vlaamse Regering
onderzoek naar de integratie van haard- en standplaatstoelage in de lonen
meer flexibele functionele loopbanen (vb. C3-C4-C5)
Een Vlaamse sociale dienst met studiedienst (ten koste van de federale dienst?)
Het Sectoraal Akkoord 2008-2013 moet nu verder op lokaal vlak worden onderhandeld in elk bestuur apart.