Interview :: Marc Justaert (CM, Christelijke Mutualiteiten)

Als de voorzitter van de grootste mutualiteit van het land een lintje komt doorknippen, is dat niet omdat hij graag op de foto staat.

Foto Solidair, Will Broex

Om 18u stond Marc Justaert in Oostende nog een telefonisch interview te geven over de gezondheidsnorm, om stipt 19.30 u wandelde hij de Commandant Weynsstraat in. Om een half uur later in een bomvolle tent zijn speech te beëindigen met de woorden: “Ik wens de groepspraktijk een dikke proficiat voor zijn engagement waarin niet het geld maar de toegang tot en de kwaliteit van de gezondheidszorg, en vooral de mens, op de eerste plaats komt.” Hoboken werd er, geloven we, enkele seconden stil van.

Wanneer we hem een tijdje later met dank aan dokter Elly Van Reusel even uit de rondleiding door de nieuwe praktijk weten te vissen en plaatsnemen in een van de flashy dokterskabinetten, monstert hij fluitend de nog naar nieuw ruikende ruimte. Geneeskunde voor het Volk is verhuisd, en Marc Justaert ziet dat het goed is.

Marc Justaert. Dit is een mooi gebouw en een mooie opening. Het straalt de inzet, het enthousiasme en de maatschappelijke betrokkenheid uit van de dokters van deze praktijk. Geneeskunde voor het Volk is niet het enige zaligmakend model van eerstelijnsgezondheidszorg, maar verdient echt zijn plaats in het landschap van onze gezondheidszorg. Zoveel artsen die hier samenwerken om meer dan 4.000 ingeschreven patiënten te behandelen, dat is een groot succes.

De CM heeft een andere ideologische achtergrond, maar we hebben ook veel gemeenschappelijke bekommernissen: het belang van de patiënt en zijn opvolging, aandacht voor preventie en gezondheidsopvoeding, oog voor de maatschappelijk context; milieu, arbeidsomstandigheden, vervuiling. Of het geloof in het principe om gemiddeld twintig minuten per consultatie uit te trekken. (lacht) Helaas kan je dat moeilijk als regel opleggen, want dan zou je naast elke dokter al een controleur moeten zetten. Ik vind de globale, holistische aanpak van Geneeskunde voor het Volk heel goed. Hier lopen ook diëtisten rond, men werkt samen met andere huisartsen, denkt aan thuisverpleging...

Als Geneeskunde voor het Volk de voorzitter van de CM uitnodigt, vind ik dat een signaal van openheid

Heeft u lang moeten nadenken toen men u vroeg om het lintje te komen doorknippen?

Marc Justaert. Neen, integendeel. Ik zou bijna zeggen: die vraag kan je ook omkeren. Als Geneeskunde voor het Volk de voorzitter van de CM uitnodigt, vind ik dat een positief signaal van openheid, van het openzetten van de deuren voor de vertegenwoordigers van de grote mutualiteiten. Ik heb geen seconde getwijfeld. Ook niet toen Kris Merckx mij om een quote vroeg voor zijn boek. Ik doe dat graag omdat ook veel CM-leden patiënt van deze praktijk zijn. Ook zij hebben het recht om hier mijn opinie te horen.

Ik ben nooit van mening veranderd op dat vlak. Ik kom uit een generatie actieve studenten, en ken hier nog mensen van vroeger. Ze hebben hun maatschappelijk engagement van toen behouden. Maar dat geldt ook voor mij, denk ik. We hebben een ander ideologisch spoor gevolgd, maar uiteindelijk delen we wel dezelfde bekommernissen.

Via het forfaitsysteem financiert u uiteindelijk ook Geneeskunde voor het Volk. Is dat geld goed besteed?

Ook in de derde wereld hebben we geëngageerde artsen nodig die dicht bij het volk staan en vertrouwen wekken

Marc Justaert. Daar zijn al verschillende studies naar gebeurd, want de ziekteverzekering moet natuurlijk een verantwoording hebben voor die financiering. Wel, al die studies wijzen op een meerwaarde. Je vindt hier bepaalde kwaliteitselementen terug die betrekking hebben op patiëntentrouw, op het feit dat je de artsen niet betaalt per prestatie maar op basis van een gemiddelde per ingeschreven patiënt. Dat heeft ook als gevolg dat het besparend werkt voor het tweede en derde echelon. Want de dokters besteden tijd aan hun patiënten, er is een goede omkadering, men zal patiënten minder gemakkelijk doorverwijzen, er zal minder makkelijk herhaling zijn van technische onderzoeken op vlak van medische biologie. “Wij zijn er altijd gerust in geweest dat we tot de artsen behoren die aan de laagste kostprijs voor de ziekteverzekering toch de beste kwaliteit van verzorging leveren”, schreef Kris Merckx terecht in zijn boek. Ze springen oordeelkundig om met de middelen van de gezondheidszorg. Bovendien bereikt Geneeskunde voor het Volk een publiek dat het moeilijk heeft, ook dat is erg belangrijk.

Dokter Elly Van Reusel werkte in de Filipijnen, dokter Lise Vandecasteele in Bolivia. Wat vindt u van de link van de dokters met het zuiden?

Marc Justaert. Er is nog veel werk in de derde wereld. Maar ik weet dat het engagement van Geneeskunde voor het Volk en andere organisaties inspirerend kan werken om betere gezondheidsmodellen te implementeren. Wat is daar de leidraad? Kwaliteit bieden en zorgen dat gezondheidszorg voor iedereen betaalbaar is. 

Als je België vergelijkt met de derde wereld zitten we hier nog in een vrij gunstige situatie. Hoewel. Hier zijn ook mensen voor wie de toegang tot de zorg een drempel vormt. Nogmaals: ik vind het een van de grote verdiensten van Geneeskunde voor het Volk dat ze die patiënten bereikt. Ook in de derde wereld hebben we geëngageerde artsen nodig die dicht bij het volk staan en vertrouwen wekken. Die verder kijken dan het technische van hun beroep, ook mens en maatschappij zien, bekijken waar de problemen liggen. Die oordelen hoe ze een zorg kunnen uitbouwen ten dienste van een hele maatschappij, die niet alleen op individueel werkt maar ook structureel. 

Overigens, de derde wereld... Eenzelfde uitdaging speelt zich nu af in de Verenigde Staten, waar Obama wel probeert maar veel tegenwind krijgt. Dan zie je welke krachten daar spelen.