GvA | Huisartsenpraktijk De Bres viert dertigste verjaardag

Drie decennia. Dat jubileum viert De Bres met een feestweek. De dokters Dirk Van Duppen en Erik Fierens vertellen over de praktijk en over de goede samenwerking met het Sint-Erasmusziekenhuis.

Tweede Antwerpse vestiging van Geneeskunde voor het Volk werkt nauw samen met Sint-Erasmus.


Drie decennia. Dat jubileum viert De Bres met een feestweek. De dokters Dirk Van Duppen en Erik Fierens vertellen over de praktijk en over de goede samenwerking met het Sint-Erasmusziekenhuis.

Huisartsenpraktijk De Bres viert dertigste verjaardag

Het begon in 1981, toen twee huisartsen zich vestigden in een oude bakkerij in de Sint-Rochusstraat. Dertig jaar later is De Bres een praktijk waar veertien mensen ruim 3.500 patiënten behandelen.

De Bres was niet de eerste praktijk van Geneeskunde voor het Volk. Die had Kris Merckx al in 1971 opgericht in Hoboken. Het recept was eenvoudig: medische zorg aan terugbetalingstarieven. Vanaf 2002 werd die zorg zelfs helemaal gratis, nadat was overgeschakeld op een forfaitair systeem. Het enige nadeel voor de patiënt is dat hij moeilijk nog naar een andere arts kan, want dan betaalt de mutualiteit niets terug.

Huisarts Dirk Van Duppen (54 en districtsraadslid voor de Partij van de Arbeid) trad in 1986 toe tot de praktijk. “Guido Fonteyn en Karen, de dochter van filosoof Jaap Kruithof, waren hier toen al vijf jaar bezig. Ze hadden Deurne gekozen omdat dat nog bij uitstek een arbeidersgemeente was. De bevolking is sindsdien vooral verkleurd. De helft van onze patiënten is van allochtone origine. Soms zitten er tien verschillende nationaliteiten in de wachtkamer.”

Anno 2011 is De Bres een praktijk met negen artsen, een diëtiste, drie verpleegkundigen en een huisarts die aan acupunctuur doet. “We helpen 3.300 patiënten die vast bij ons zijn ingeschreven”, zegt Van Duppen. “Daar komen nog eens 15% vlottende patiënten bij. Vaak zijn dat mensen zonder papieren.”

“De dokter als kameraad”

De Bres kan terugblikken op een lange en vruchtbare samenwerking met het naburige Sint-Erasmusziekenhuis aan de Luitenant Lippenslaan in Borgerhout. Voormalig diensthoofd Inwendige Geneeskundige Erik Fierens vertelt: “Ik deelde de politieke ideeën van Dirk en de anderen niet, maar ik had veel bewondering voor hun idealisme en voor de inzet waarmee ze patiënten met sociale problemen hielpen. Vandaar onze samenwerking.”

“Die bestond er vooral in dat de Erasmus-specialisten naar wie De Bres patiënten doorverwees, die mensen niet voor zichzelf inpikten”, aldus Fierens, die op zijn 66ste officieel met pensioen is, maar nog tot eind dit jaar inspringt voor een arts die met bevallingsverlof is.

De twee artsen hebben heimwee naar de periode voordat Erasmus werd afgebouwd. Van Duppen: “Erasmus was laagdrempelig. De dokter als kameraad, zoals Kris Merckx zei. En het is ook vandaag nog een vrij goedkoop ziekenhuis. Een gemiddelde opname kost in Middelares 950 euro, in Erasmus slechts 400 euro. Toen ik in de praktijk begon, bedroeg het remgeld nog 10%, nu is dat al 28%. Sommige patiënten moeten een lening aangaan om een behandeling te kunnen betalen. Zo hebben wij een bejaard koppel dat vier afbetalingsplannen heeft omdat ze in twee jaar vier operaties hebben moeten ondergaan.”

Ook Erik Fierens heeft spijt. “Erasmus zal nooit meer een volwaardig ziekenhuis met afdelingen Spoed en Intensieve Zorgen worden”, zegt hij. “Het team dat ik had opgebouwd, is nu een eilandengroep van specialisten die naast elkaar werken. De sociale reflexen die wij als groep hadden, zijn afhankelijk geworden van de individuele artsen. Gelukkig hebben Dirk en anderen met hun protestacties kunnen verhinderen dat Erasmus helemaal is afgebouwd.”

”Het was knokken”

Er is in dertig jaar nog meer veranderd. Fierens: “De Bres heeft in het begin hard moeten knokken, want groepspraktijken waren in die tijd nog niet ingeburgerd en de honoraria waren veel lager dan nu. Nu zijn ze heel courant. En in de ziekenhuizen is de medische zorg veel ambulanter geworden, patiënten moeten zo snel mogelijk terug naar huis.”

Van Duppen: “Huisartsen zijn belangrijker geworden en de kwaliteit van de geneeskunde is er enorm op vooruitgegaan. Maar de toegankelijkheid tot noodzakelijke zorg is helaas fel verminderd. In 2008 moest 14% procent van de patiënten medische zorgen uitstellen om financiële redenen, tien jaar eerder was dat nog maar vijf procent.”

Van kiwi tot Wapper

Wat waren de hoogtepunten in dertig jaar De Bres? “Ik ben heel trots op het kiwimodel, dat wij hier in Deurne als eerste hebben geïmporteerd uit Nieuw-Zeeland”, zegt Van Duppen. “Het komt erop neer dat je op de farmaceutische markt voor een goed product de laagst mogelijke prijs bedingt. Dat gebeurt meestal via een openbare aanbesteding. Zo hebben we ervoor gezorgd dat verscheidene courante medicijnen in het Riziv zijn gestoken en in prijs verlaagd.”

“Maar ook aan andere acties denk ik met plezier terug. Vaak stonden we in het begin helemaal alleen, maar kregen we later iedereen mee. In 2008 organiseerden we bij het Sportpaleis de protestactie ’Geen fijn stof in onze hof’ tegen de Lange Wapper. Die dag heb ik Wim van Hees van Ademloos leren kennen. En uw verslag over die actie in de krant heeft de Sint-Jozefschool gealarmeerd. Dat was het begin van het einde voor de Lange Wapper.”

Tevredenheid in de wachtkamer

“Ik kom hier al vele jaren voor acupunctuur”, vertelt Rita Wuyts. “Voor mij is dit een politieke keuze, omdat het een initiatief is van de Partij van de Arbeid. Ik sta heel erg achter deze vorm van gezondheidszorg, omdat ze voor iedereen gelijk en haalbaar is. De zorg is hier perfect, die kan ik iedereen aanbevelen.”

“Ik kom hier sinds een jaar, nadat ik erover had gehoord van anderen”, zegt Kris Van den Brande, die liever zonder foto in de krant wil. “De behandeling is hier even goed als elders en van de kostprijs krijg je bijna alles terug. De artsen maken hier ook meer tijd voor je. Veel andere dokters hebben vooral de neiging om zoveel mogelijk patiënten af te werken.”

Een hele week feest

Deze week organiseert De Bres een langgerekt verjaardagsfeest. Vandaag is er een fietstocht, dinsdag een opvoering van het toneelstuk De Wachtkamer in zaal Familia, woensdag een workshop volksdansen, donderdag een sport- en spelnamiddag op de Arenaweide en vrijdag vanaf 17u eerst een receptie en daarna het Verjaardagskiwicafé.

Meer info vindt u op www.gvhv-mplp.be/nl/agenda/feestweek-30-jaar-de-bres