De sfeer zat er goed in zaterdagmiddag aan de oever van de Schelde. 1.500 syndicalisten, militanten, werknemers van Opel Antwerpen, werknemers van andere bedrijven, maar ook gewone Antwerpenaren hadden zich warm ingeduffeld en waren naar het Steen in Antwerpen gekomen om daar een mensenketting te vormen. Dit op initiatief van De Zomer van Opel om solidariteit te betuigen met de werknemers van Opel. De bedoeling was om 2.600 mensen samen te brengen, evenveel als er werknemers zijn bij Opel Antwerpen. Dat werd niet gehaald, maar Erik De Bruyn van De Zomer van Opel was toch niet ontevreden over de opkomst. “Ja, je wilt altijd meer, natuurlijk,” vertelt hij. “De mobilisatie moest heel snel gebeuren, maar ik denk dat we met dit grote aantal aanwezigen toch ons punt hebben gemaakt. We hebben veel mediabelangstelling. We kunnen dan ook spreken van een geslaagde actie.”
Ook Rudy De Leeuw, voorzitter van het ABVV, was een van de schakels van de mensenketting. “We willen met deze ketting een duidelijk signaal geven aan onze kameraden, de militanten en werknemers van Opel Antwerpen, namelijk dat ze niet alleen staan. Men probeert de solidariteit te breken, maar dat is niet meer dan een mistgordijn. Ze proberen de mensen uit elkaar te spelen, maar spijtig genoeg voor meneer Reilly lukt dat niet.”
Dat benadrukte ook Rudi Kennes, hoofddelegee van het ABVV bij Opel: “Het Europese vakbondsfront blijft overeind, in tegenstelling tot wat sommige media beweren. In Engeland is er helemaal geen akkoord gemaakt met de vakbond. De vakbond werd volledig genegeerd daar. In Spanje is het nog duidelijker, daar wordt gewoon een akkoord nagekomen dat al veel langer afgesloten was, en dat valt binnen de afspraken van de Europese vakbonden, dus wat dat betreft is er helemaal geen man overboord. De hoop is niet verdwenen. Deze week deed GM een voorstel dat voor ons ruim onvoldoende is (in het voorstel konden slechts een paar honderd mensen blijven in Antwerpen, n.v.d.r.). 400 à 500 mensen aan het werk houden, dat beschouwen wij als palliatieve zorg. Wij hebben een tegenvoorstel gelanceerd, en we wachten nu op een antwoord daarop.”
Een opvallende gast was Georges Seclef, de Antwerpse BBTK-secretaris Handel, die dezer de dagen de handen vol heeft met het dossier-Carrefour. Seclef wijst erop dat het gevecht van Opel ook het gevecht van Carrefour is. “In de winkels die gesloten worden in Antwerpen, werken heel wat vrouwen van wie de man bij Opel werkt,” zegt hij. “Dat wil zeggen dat het drama voor hen nóg groter is. In Antwerpen zijn er meerdere gezinnen bij wie de job van zowel de man als de vrouw op de helling staat. Daarom zeg ik: we hebben maar één wapen, en dat is de solidariteit. We zullen als personeel en syndicalisten van Opel en Carrefour samen het gevecht moeten aangaan om te zorgen dat de mensen hun job kunnen behouden. Dat is de reden waarop ik hier vandaag ben.”
“De werkende bevolking moet collectief reageren,” zegt Wouter Van Damme van PVDA Antwerpen. “Het is belangrijk dat de mensen van alle bedrijven waar er geherstructureerd wordt, zoals Carrefour en Janssen Pharmaceutica, aan hetzelfde zeel trekken. De actie van vandaag is een begin. De patroons profiteren van de crisis om de ene herstructurering na de andere door te voeren. Daarbij is Antwerpen een van de zwaarst getroffen regio’s van heel Europa. Het is belangrijk dat de werkende mensen de krachten bundelen in de strijd voor werk. Initiatieven die daartoe bijdragen verdienen dan ook al onze steun.”
Zoals gezegd, de sfeer was alvast optimaal. Spontaan werden strijdliederen als “Bandiera Rossa” gezongen en iedereen was goedgemutst. Ook letterlijk, want aan de aanwezigen werden lekker warme rode mutsen te koop aangeboden, ten bate van De Zomer van Opel. En toen de mensenketting ontbonden was, en ook alle toespraken afgelopen waren, werd — opnieuw spontaan — de Internationale ingezet. “Makkers ten laatsten male / Tot den strijd ons geschaard / en D'Internationale / Zal morgen heersen op aard.” Op het Steen in Antwerpen zaterdagmiddag klonk het hartverwarmend uit honderden kelen.
De vele zomers van Opel
Erik De Bruyn, initiatiefnemer van De Zomer van Opel: “Dit was de eerste grote actie van de Zomer van Opel, dat gestart is door enkele mensen uit de culturele sector. Het was de bedoeling om complementair te zijn met de traditionele syndicale mobilisatie en ook vanuit de culturele wereld mobilisatie op gang te brengen en zo de solidariteit met de werknemers van Opel breder open te trekken. Onze naam verwijst naar een uitspraak van GM-topman Nick Reilly in januari. Hij verklaarde dat hij de fabriek in Antwerpen voor de zomer dicht wou. Wel, wij willen dat de fabriek deze zomer nog open is. Wij willen dus een zomer voor Opel en wij willen daarna nog vele zomers voor Opel. Dat is de achterliggende gedachte. Want Antwerpen zonder Opel is ondenkbaar. Het is zoals in een van de promotiefilmpjes voor de manifestatie werd gezegd: Antwerpen zonder Opel is als een fiets zonder wielen.”
Enkele reacties van schakels in de mensenketting
Ismaël, arbeider Opel Antwerpen: “Op de vloer is het momenteel heel ‘pikant’. We wachten af wat er op ons afkomt. De mensen geloven ondertussen al iets minder in een goede afloop, dat is waar, maar we staan nog steeds 100 % achter de vakbonden.”
Raymond, militant op rust ACOD-Spoor: “Ik ben op rust, maar mijn sociaal geweten is niet op rust, dus kom ik mijn solidariteit betuigen en mijn geloof in de zaak. We mogen niet fatalistisch zijn. Het is eigenlijk bijzonder simpel: als iedereen aan dezelfde koord trekt, kunnen we dingen realiseren. Zo is dat.”
Sven, militant ABVV Volvo Trucks Gent: “De mensen van Opel zitten in dezelfde branche als ons. Wij staan daar toch even bij stil. Zelf zijn we niet direct bang dat er bij ons iets soortgelijks gaat gebeuren, maar uiteindelijk heb je daar geen vat op, hè.”
Kris, Antwerpenaar: “Wij zijn hier om een signaal te geven dat winstmaximalisatie niet de drijfveer mag zijn, maar werkgelegenheid. Bedrijven die winst maken, mogen niet afdanken. Het geld dat afgelopen jaren naar Opel is gevloeid, moet worden teruggevorderd. Dat kunnen we dan gebruiken om te investeren in propere wagens.
Raouf, Brusselaar: “Alle werknemers van alle bedrijven moeten samen strijden voor werk. Vandaag is het Opel en Carrefour, morgen is het ergens anders. Alle dagen verliezen mensen hun werk. Daarom is het belangrijk dat de mensen niet alleen strijden voor hun eigen job, maar voor werkgelegenheid in het algemeen.”
Jan Kruyniers, delegee ABVV Opel Antwerpen: “Hartverwarmend dat hier zoveel mensen hun solidariteit komen betuigen met de werknemers van Opel Antwerpen.”
Luc Vandenhoeck, delegee ACOD VRT: “Het is toch logisch dat we solidair zijn als jobs er bedreigd zijn. Ik denk dat het ook de enige manier is om te kunnen overwinnen.”
Mie Branders, dokter voor het Volk Hoboken: “Heel veel mensen, overal in het Antwerpse, hebben wel een of ander familielid dat bij Opel werkt. Wij in Hoboken, bijvoorbeeld, hebben heel wat patiënten die werken bij Opel, of er gewerkt hebben, of aan de slag zijn bij een van de onderaannemers. Eigenlijk is er in elke straat wel iemand verbonden met dat bedrijf.”