Fotoreport Café Santé :: “Het beste sociaal plan, het behoud van je job”

Rudi Kennes (ABVV Opel), Liliane Kemps (ACV-LBC Carrefour) en Stan Hens (secretaris BBTK bij Janssen Pharmaceutica) waren afgelopen vrijdag samen met Peter Mertens (PVDA) te gast in het vroegere volkshuis van Hoboken, het oude hart van de Rode Burcht. En dat was weer gevuld als in zijn gloriedagen. Nadat iedereen duimen en vingers had afgelikt en de spaghettiborden opzij waren gezet, kwamen de vertegenwoordigers van grote bedrijven aan het woord waar vandaag de tewerkstelling wordt geviseerd.

00

Liliane Kemps, je werkt al meer dan 30 jaar bij GB-Carrefour. Volgens de directie zijn de Carrefour werknemers te duur?

Liliane Kemps (ACV-LBC Carrefour). Mijn haren komen recht als ik dat hoor. Je moet weten dat er bij ons veel deeltijdsen zijn, vaak ongewild deeltijdsen. Dikwijls gaat het om alleenstaanden, met contractjes van 18 uur waar ze tussen de 700 en 900 euro netto mee verdienen. Die mensen leven op de rand van de armoede.

In het huidige herstructureringsplan zijn er 21 winkels met meer dan 1600 werknemers bedreigd met sluiting. Daarnaast zijn er de winkels die ze willen doorverkopen aan Mestdagh, of die ze in franchise willen geven. Maar Carrefour is een winstgevend bedrijf, zowel binnen als buiten België. En hoe wij ook inleveren – er komt niks van terug naar de winkels. De enige investeringen die gedaan worden zijn zelfkassa's waar de mensen zelf moeten scannen. Maar de mensen willen dat niet, dat weten wij. Dan staat er een lange rij aan de overblijvende kassa's en die zelfkassa's worden nauwelijks gebruikt.

Wij worden leeggezogen, alles wordt afgeschuimd naar de aandeelhouders. In Frankrijk werd al 1 miljard euro opzij gezet dat uit het bedrijf is gehaald. Van al die hebberigheid zijn alleen onze mensen het slachtoffer. Voor de kaders is er in de toekomst wel een plaatske voorzien.

Ook bij Opel Antwerpen komt alles in een stroomversnelling. Hoe is de toestand vandaag?

Rudi Kennes (ABVV Opel). Reilly (CEO GM Europe) stelt het voor als godgegeven dat Antwerpen moet sluiten. Maar wij hebben het geluk dat GM een bedrijf is dat geen geld meer heeft. Om de plannen van de komende jaren waar te maken moet er van de werknemers de periode 2010-2014 1,2 miljard euro komen. Daarmee zijn de werknemers de grootste investeerders.

Als de vraag wordt gesteld: is er nog toekomst, dan zeg ik in naam van het ABVV: wij gaan voor jobs en niet voor premies. Premies is iets dat we uiteindelijk altijd moeten onderhandelen. Vergeet niet dat de grote meerderheid bij ons ongeschoolde arbeiders zijn. Waar moeten ze gaan solliciteren? Het beste sociaal plan voor onze mensen is het behoud van hun job aan de huidige loon- en arbeidsvoorwaarden. De meerderheid van de mensen wil ook zo lang mogelijk aan boord blijven.

In het voorstel dat vandaag op tafel ligt gaat het over het behoud van 1.300 jobs bij Opel, maar dat gaat al gauw over 3000 werkplaatsen als we alles wat er rond hangt meetellen. Wij gaan voor een collectieve oplossing, waarin wij kunnen zeggen tegen de nieuwe investeerder: je gaat al die werknemers overpakken. En we zullen zien dat diegene die blijven de mogelijkheid houden om te kiezen voor het sociaal pakket dat er is voor wie weggaat.

Bij Janssen Pharmaceutica ligt een plan op tafel waarbij honderden jobs bedreigd zijn. Hoe zit het daarmee?

Stan Hens (secretaris BBTK Janssen Pharmaceutica). Bij Janssen Pharmaceutica wordt sinds 2001 gezegd dat er 1700 mensen teveel zijn. Janssen maakt deel uit van de Amerikaanse groep Johnson&Johnson, die afgelopen jaar 9,2 miljard euro winst maakte. De directie wil de productie van steriele producten nu verhuizen. Die gaat niet naar China, maar naar Zwitserland. Een land waar er maar 4% bedrijfsbelasting is. Wanneer wij inzicht vragen in de kosten, krijgen wij enkel te horen: die vragen zijn niet relevant. Waarom verhuizen ze? Omdat ze op 100 euro investering een dividend geven van 22 euro. Er wordt niet op lange termijn gedacht.

Rond de herstructurering is er geen onderhandeld sociaal plan op tafel gekomen, het is een gevecht tussen de directie en de vakbonden geworden. Deze week heeft de directie een eenzijdig plan aangekondigd, met persconferentie, mails naar de werknemers, met alle details. Ze willen de mensen wijs maken dat het bijna een eer is om ontslagen te worden.

Wij aanvaarden de gedwongen ontslagen niet, en wij willen een directie die meer doet dan enkel de Amerikaanse directie nakwekken. Het zijn de werknemers die de winsten van de directie binnenhalen, niet de top. Bovendien is het zo dat producenten van medicijnen graaien uit gemeenschapspotten, die ook zijn aangelegd met geld van de belastingbetaler. Janssen Pharmaceutica heeft dan nog 1 miljard euro kunnen aftrekken van de belastingen dankzij notionele intrest en fiscale afspraken. En als je naar de onkosten kijkt zie je dat slechts 10% naar onderzoek gaat, tegenover 30% naar reclame. Het draait dan ook al lang niet meer om onderzoek en mensen, maar om winst. Wij zijn niet tegen bedrijven die winst maken, maar uiteindelijk gaan die bedrijven ten onder aan hun hebzucht. En als er een loonnorm is, waarom zou er dan geen winstnorm mogen zijn?

Welk politiek antwoord en welk perspectief stelt de PVDA tegenover die golf van ontslagen?

Peter Mertens (voorzitter PVDA). We moeten eerst en vooral akkoord gaan over de ernst van de situatie. Sinds 1973 is de economie op een kunstmatige manier draaiend gehouden, onder meer door kredieten. Die bel is in 2008 ontploft. In het weekend dat de bankdirecteurs kwamen aankloppen en zegden: voor het krieken van de dag, of beter voor het opengaan van de beurzen willen wij 20 miljard euro.

In België is de productie met 3% achteruit gegaan, dat is voor de eerste keer sinds 1930. En dan zijn er de schoonweer-economen die zeggen: het is voorbij. Nu is er een lichte heropleving, die vooral komt door het aanvullen van de voorraden. Maar er is geen herstel.

Zo is de crisis bij de staat gekomen. Overal zijn er opnieuw begrotingstekorten. Om die recht te trekken hebben we al zwaar moeten inleveren. Maar nu krijgen we bovenop het jobverlies een plan met 18 miljard nieuwe besparingen.

In Frankrijk kwamen maandag 800.000 mensen op straat met de slogan: “Het is niet aan ons om de crisis te betalen”. De komende 4 à 5 jaar staan we voor ernstige tijden. Carrefour is maar een voorbode van de ontslagen die er nog aankomen. Dit jaar spreekt het Planbureau van 60.000 jobs. Op twee jaar gaan er zo 120.000 jobs verloren in België.

We komen tot ongeziene situaties. Zoals bij AB Inbev, dat 3,3 miljard euro winst maakt, en 300 mensen wilde ontslaan. Zo zijn er bedrijven die al een hele tijd plannen hebben klaarliggen en een shockdoctrine willen doorvoeren.

Ik denk dat we moeten zien hoe we tot een beweging kunnen komen die de dingen verbindt. Een beweging die stelt dat bedrijven die winst maken niet mogen ontslaan. Die de creatie van nieuwe jobs op de agenda zet. Een respectabele samenleving is een samenleving die iedereen een job geeft.

We hebben ook een tewerkstellingsplan nodig, voor nieuwe jobs in de zorgsector, in de crèches, in de scholen. Om daar geld voor te vinden zijn er geen drie oplossingen: ofwel gaan wij de crisis betalen, ofwel gaan we de mensen aanspreken die miljarden hebben. De miljonairstaks is een beschamend bescheiden eis. Ik denk dat we een half jaar tot een jaar nodig hebben om tot die beweging te komen.

Hoe staan jullie tegenover de plannen om iedereen langer te laten werken?
Liliane Kemps. Wij worden daar misselijk van. Vanaf ons 50e worden wij buitengezet omdat we “te duur” zijn. Dan komen we uiteindelijk in een tewerkstellingsbureau terecht die gaan rondbellen. Uiteindelijk mogen wij gaan werken in een franchise winkel, met verlies van onze anciënniteit, arbeids- en loonsvoorwaarden. Als we langer moeten gaan werken, laat ons dan ook onze huidige job houden!
Stan Hens. Er zou geen geld meer zijn om de pensioenen te betalen. Maar jaarlijks krijgen de werkgevers 8 miljard euro korting op de RSZ, omwille van de tewerkstelling zogezegd. Stop gewoon met die kortingen, als die 8 miljard in de sociale zekerheid blijven is al een heel stuk van het probleem opgelost.
Peter Mertens. Leg dat nu eens uit: er zijn 800.000 werklozen, waarom zouden we dan langer gaan werken? Het is helemaal niet de bedoeling om meer mensen aan het werk te krijgen, maar om meer volk op de arbeidsmarkt te krijgen. Het is de liberale politiek van Europa om te drukken op de loon- en arbeidsvoorwaarden. We moeten vertrekken van de droom van een samenleving: met een deftige job die zorgt voor een inkomen en een garantie voor de toekomst van uw gezin. Vandaag zijn er meer en meer beroepen waar je op je 50 op bent, gewoon niet meer mee kan.