Exclusief :: Prijzen vaccin verschillen in gemeenschappen

Als een Waals meisje zich laat vaccineren tegen baarmoederhalskanker strijkt de producent 315 euro (1) op. Voor een Vlaams meisje is dat 60 euro. Of hoe de staat geld verliest door de splitsing van gezondheidspreventie.

U kon het vorige week al lezen in dit weekblad: Waalse en Brusselse meisjes blijven 32,40 euro betalen voor hun vaccin tegen het baarmoederhalskanker veroorzakende HPV-virus. Vlaamse scholieren uit het eerste middelbaar krijgen het voortaan gratis. Toen een journalist van De Standaard op een persconferentie van de Vlaamse overheid vroeg hoeveel dat kost, klonk het: “20 euro per injectie en 60 euro per vaccin” (een vaccin bestaat uit drie injecties, tb). Daarna volgde een ongemakkelijk stilte. En een dag later de schoorvoetende mededeling dat de Vlaamse administratie laat onderzoeken of het juridisch kan om die prijzen openbaar te maken. Binnen een maand weten we meer.

Het bedrag klopt nochtans en is het gevolg van de door de Vlaamse gemeenschap georganiseerde openbare aanbesteding voor het vaccin tegen baarmoederhalskanker. Van het toepassen van het kiwimodel, quoi. Om de aanbesteding in de wacht te slepen en concurrent GSK te verslaan, liet Sanofi-Aventis zijn prijs zakken met liefst 80 %. Een maand geleden betaalde het Rijksinstituut voor Ziekte en Invaliditeitsverzekering (Riziv) per Vlaams meisje dat zich wilde laten vaccineren nog 339 euro en de patiënt zelf 33 euro. Zou het kunnen dat producent daarom niet staat te springen om die cijfers in de pers te zien verschijnen?

Kiwi rocks!

Dit is een verhaal over de effectiviteit van het kiwimodel dat dokter Van Duppen enkele jaren geleden introduceerde met zijn boek De cholesteroloorlog. “Het vaccin is zelfs geen oud geneesmiddel maar net een heel innovatief vaccin”, knipoogt Van Duppen naar de tegenstanders van zijn model voor goedkopere geneesmiddelen. “Het toont bovendien aan dat farmabedrijven woekerprijzen hanteren die in geen enkele verhouding staan tot de productie en de research and development.” Of dacht u dat Sanofi-Aventis verlies maakt met die nieuwe prijs van 20 euro?

Maar dit is ook een verhaal over communautaire zottigheid. Want voor een Waals of Brussels meisje dat zich laat vaccineren tegen baarmoederhalskanker hoest het Riziv nog stééds drie keer 113 euro (publieksprijs min remgeld) op – en het meisje legt zelf daar nog steeds drie keer 11 euro remgeld bovenop. Om u een idee te geven: in Wallonië gaat het elk jaar om 25.000 meisjes.

Waarom geen nationale aanbesteding?

“Een aanbesteding voor heel België zou het Riziv elk jaar liefst 16,74 miljoen euro uitsparen”, berekende Dirk Van Duppen, “en de patiënt 1,8 miljoen euro.” Of misschien zelfs meer. Hoe groter de markt, hoe liever farmareuzen een prijzenoorlog zullen aangaan om die markt in te palmen om de aanbesteding van de overheid binnen te halen. “Met efficiëntie van een beleid op regionaal niveau heeft dit niets te maken, met efficiëntie van het kiwimodel des te meer. En hoe groter de ‘markt’ hoe groter de daling van de medicatiekosten. Dit voorbeeld is dus eerder een argument tegen de splitsing van het preventieve gezondheidsbeleid.”

Dirk Van Duppen merkt op dat de uitgaven van Riziv in 2008 terug de pan uitswingen. Grootste uitgavenpost was met 38 miljoen euro... het vaccin tegen baarmoederhalskanker. “Het Riziv kan zelfs alleen al met een nationale aanbesteding voor het vaccin tegen baarmoederhalskanker een groot deel van zijn uitgaven gecontroleerd krijgen”, aldus de arts van Geneeskunde voor het Volk. Bekijk de verhoudingen: het gaat om 375 per gevaccineerd meisje of 60 euro. Dat is een gigantisch verschil.”

Ondertussen organiseerde de Franse Gemeenschap een campagne voor de gratis colorectale kankerscreening bij mensen tussen 50 en 74 jaar. Die colorectale screening is een techniek voor het opsporen van bloed in de stoelgang. “Dat is erg zinvol”, benadrukt Dirk Van Duppen. “Maar ik vind het totaal absurd om die preventieprogramma’s op te splitsen per gemeenschap. Alsof Franstalige 50+’ers meer risico op colorectale kanker lopen en Vlaamse meisjes meer risico op baarmoederhalskanker.”

Beide preventieprogramma’s kwamen er trouwens dankzij het studiewerk van het, jawel, Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg. Daar concludeerden ze dat de programma’s kosteneffectief zijn en voldoende “winst” voor de volksgezondheid opleveren om ze uit te voeren. Maar dat het ene goed zou zijn voor de Walen en het andere voor de Vlamingen, geen onderzoeker die tot dat besluit kwam.

(1) Het gaat om 3 x 105 euro (buitenfabrieksprijs) = 315 euro, de rest is btw, groothandel en apothekershonorarium. Aan het Riziv kost de vaccinatie van een Waals meisje 339 euro

Twee jaar wachten

De toepassing van het kiwimodel voor het vaccin tegen baarmoederhalskanker is een late uitloper van een betoging in februari 2008 van Geneeskunde voor het Volk, de vakbonden en mutualiteiten. Ze gingen toen op de koffie bij drie bevoegde ministers. “Toenmalig Vlaams minister van Volksgezondheid Vanackere beloofde bij die gelegenheid om het kiwimodel toe te passen op het griepvaccin”, vertelt Dirk Van Duppen. “Zijn opvolger Jo Vandeurzen zette de eerste stap door een aanbesteding uit te schrijven voor 70.000 griepvaccins. Die zijn bestemd voor de bewoners van Vlaamse rusthuizen.” En nu volgt dus de kiwi voor het vaccin tegen HPV. Al heeft dat heel wat voeten in de aarde gehad. Vooraleer de Vlaamse gemeenschap de aanbesteding mocht doen, moest er een protocolakkoord gesloten worden tussen zeven (zeven!) ministers. Dirk Van Duppen: “We hebben daar twee jaar op moeten wachten. twee jaar moeten wachten voor die aanbesteding. Wat heeft dat de patiënt en het Riziv niet gekost?”