Dokters Geneeskunde voor het Volk voor rookverbod

Dubbele verrassing in de discussie over roken op cafés en restaurants. In de Senaat werd een algemeen rookverbod in alle cafés goedgekeurd. En ook de PVDA schaart zich achter dat verbod.

In de commissie Sociale Zaken van de Senaat werd het ontwerp vorige week goedgekeurd door een wisselmeerderheid van de regeringspartijen PS, CD&V en cdH en de oppositiepartijen sp.a, N-VA en Ecolo. Open Vld stemde tegen. De regeling houdt in dat op 1 januari 2010 er een algemeen rookverbod komt in alle zaken waar eten wordt geserveerd en op 1 januari 2012 ook in de cafés.

Het was ooit anders, maar ook Geneeskunde voor het Volk en de PVDA scharen zich nu achter het algemeen rookverbod. Dokter Ilke Cabus van Geneeskunde voor het Volk vindt dat maar logisch: als je ageert tegen het fijn stof in de wijken en tegen de Lange Wapper, moet je ook B zeggen en waarschuwen voor de gevaren van teer en nicotine.

Ilke Cabus. Wij denken uiteraard op de eerste plaats aan de rokers zelf en aan de gevolgen voor hun gezondheid. Zij lopen meer kans op kankers, op rokerslong, op vroegtijdige sterfte, op hart- en vaatziektes... We denken ook aan de passsieve rokers die in cafés, restaurants, enzovoorts ook de schadelijke stoffen inademen en daardoor ook meer risico lopen al die ziektes.

  Als je, zoals wij altijd doen, wijst we op de gezondheidseffecten van zaken als de Lange Wapper op lange termijn, dan moet je consesquent zijn en ook waarschuwen voor de gevaren van actief en passief roken. Vandaar dat we ons nu heel duidelijk uitspreken voor een algemeen rookverbod in cafés en restaurants.

Zijn het fijn stof en roken echt te vergelijken? Als je een uur in Antwerpen rondwandelt, doe je meer vuiligheid binnen dan iemand die 7 sigaretten rookt op een dag, zo verdedigde een professor de rokers.

Ilke Cabus. Van de vuiligheid in de stad, daar hebben we allemaal last van. We moeten ons dan ook blijven inzetten voor een gezonde lucht en een gezond milieu. Daarom houden we ons bezig met de Lange Wapper, met de Kyoto-normen en dergelijke.

Er is wel een verschil. We rijden allemaal met de auto, we verwarmen allemaal ons huis… maar roken is iets dat een individu doet. Op café wordt de lucht die ik inadem vervuild door de man of vrouw naast mij. Dat is zijn of haar individuele beslissing.

Rokers vinden dat hun vrijheid. Kun je die niet bieden door aparte rookruimtes, met degelijke afzuiginstallaties…?

Ilke Cabus. Nu hadden we allerlei verschillende systemen voor gelegenheden van meer en van minder dan 50 m², voor restaurants en cafés… Dat was een chaos waar sowieso eenduidigheid in moest komen. Die komt er met de nieuwe regeling. In een stappenplan gaan we naar één uniforme regeling voor alle eet- en drinkgelegenheden.

Daarnaast vinden wij het heel belangrijk dat er positieve maatregelen komen om rokers te helpen om ermee te stoppen. Niet in de zin van een vermelding “Roken is dodelijk’, maar een echte sensibiliseringcampagnes via tv, via de huisartsen... Rokers die ermee stoppen moeten daarvoor beloond worden. Nu krijgen rokers die ermee willen stoppen voor de medicamenten die ze het meest gebruiken maar een terugbetaling na goedkeuring door de adviseur, voor een beperkte periode en als er reeds longschade aangetoond is. Terwijl stoppen met roken een proces is van vallen en opstaan en we liefst preventief werken, dus ingrijpen voor er schade is…

Niet stigmatiseren maar rokers met positieve maatregele stimuleren, is dat nu jullie kernboodschap?

Ilke Cabus. Zo kun je het samenvatten, ja. We zijn dan ook niet voor een algemeen verbod zoals sommigen willen. Thuis, op straat… daar doet iedereen wat hij wil. Dat kun je trouwens niet controleren zonder te vervallen in een alomtegenwoordige politie. Maar op alle plaatsen waar rokers en niet-rokers samenzitten - op het werk, op café – en waar de rook niet wegkan, daar kunnen en moeten we  roken verbieden. In het belang van de gezondheid van iedereen.

U legt nu heel veel nadruk op de individuele verantwoordelijkheid. Is er niet een gevaar dat men rokers minder rechten zal geven, bijvoorbeeld minder terugbetaling bij typische rokersziekten?

Ilke Cabus. Dat bestaat nu al hier en daar. Een nierpatiënt komt pas in aanmerking voor een transplantatie als hij niet rookt, een leverpatiënt als hij stopt met drinken. Omdat de behandeling anders niet kan slagen.

Maar basisgezondheidszorg is een recht voor iedereen, ook voor mensen met een verslavingsprobleem zoals roken of drinken. Dat moet zo blijven, we mogen rokers niet stigmatiseren, niet bestraffen, we moeten ze helpen. Met Geneeskunde voor het Volk doen we altijd al aan gezondheidsopvoeding. Dit hoort daarin thuis.