Rijden aantal Antwerpse trams voortaan enkel op zomerdienst?

De vervoersmaatschappij De Lijn, heeft plannen om in de stad Antwerpen de frequentie van enkele tramlijnen te verlagen tot het niveau van de zomerdienst. Dat heeft de Antwerpse directie van De Lijn meegedeeld, zo kwam oppositiepartij PVDA te weten. De linkse partij trekt meteen aan de alarmbel.

“Minder trams met nog meer volk op, dat betekent gewoon dat men mensen zal ontraden het openbaar vervoer nog te nemen. Dat staat haaks op de ambitie van zowel de stad als van de overkappingsintendant. Het betekent dat we in 2017 wellicht nog meer zullen stilstaan dan ooit.”, zegt Peter Mertens, fractievoorzitter van de linkse partij in de gemeenteraad. De PVDA roept bevoegd minister van mobiliteit Ben Weyts op om het voorstel van De Lijn “onmiddellijk in de vuilbak te mikken”.

Trams die voortaan alleen nog op zomerdienst rijden?

Officieel wil De Lijn dat bepaalde tramlijnen voortaan “op P4 (zomerdienst).” gaan rijden in plaats van “op P2 (winterdienst)”. In het Nederlands: een aantal tramstellen zullen voortaan een heel pak minder uitrijden, net zoals tijdens de zomermaanden. “Dat is absurd”, zegt Peter Mertens. “Je kan niet midden in het jaar doen alsof de mensen in vakantie zijn. De trams zitten nu al overvol.”

De Lijn wil nog niet meedelen op welke tramlijnen voortaan minder zullen bediend worden. De vervoersmaatschappij wacht eerst nog op de goedkeuring van haar voorstel door minister van mobiliteit, Ben Weyts (N-VA). De PVDA wil dat minister Weyts het plan regelrecht in de vuilbak mikt: “Dit is een infernale logica. De Vlaamse regering voert besparing na besparing door bij De Lijn. Zo zijn er steeds minder werkingsmiddelen en is het personeelsbestand te hard afgebouwd. Op het Antwerpse stadsnet alleen al zouden zeker 40 chauffeurs te weinig zijn. En omdat men nu chauffeurs te weinig heeft, wil men minder trams laten uitrijden. Het tegendeel moet gebeuren: men moet nu juist investeren”, zegt Peter Mertens. “Minister Weyts moet dit voorstel in de vuilbak mikken en zou een investeringsplan moeten voorstellen.”

Er is ook sprake om opnieuw een aantal buslijnen te schrappen. “We kennen de ervaring van het verleden”, zegt Mertens. “In de vorige besparingsronde van mei 2015 verdwenen de buslijnen 242 en 244. Hierdoor wordt het ziekenhuis Erasmus enkel aan de achterkant bediend. Het Binnenplein, een Berchemse wijk met veel oudere mensen en sociale huurders, werd zelfs helemaal van openbaar vervoer afgesneden. De mensen ondervinden nog dagelijks de problemen hiervan.”

Steeds meer betalen voor steeds minder kwaliteit?

Ondertussen worden ook de prijzen van het openbaar vervoer stelselmatig verhoogd.. In februari 2017 zal de prijs van een sms-ticket, dat is het meest populaire ticket, opnieuw 20 cent duurder worden. En wie bij de chauffeur een biljet koopt voor een enkele rit, zal vanaf dan 3 euro moeten betalen. “We moeten steeds meer betalen, maar we krijgen er minder kwaliteit voor terug”, vertellen de reizigers ons. 

De laatste cijfers over de klachtenbehandelingen van De Lijn bevestigen de daling in kwaliteit. Vorig jaar stegen bijna alle klachten, ten aanzien van 2014. Zowel de klachten over ritten die niet gereden worden (+26%), te laat gereden worden (+47%), of klachten over overvolle bussen (+51%). “Nochtans zegt De Lijn dat de klantentevredenheid centraal staat. De tevredenheid van de reiziger zou de leidraad voor het uitwerken van verbeteracties moeten zijn, maar daar merken we in de praktijk weinig van”, meldt Mertens.

Ook het personeel is de dupe van de besparingen. Er wordt verwacht dat ze steeds flexibeler werken. Bovendien wordt het personeel onder druk gezet rijtijden te halen in het verkeer dat steeds meer stilstaat. Ze moeten adequaat kunnen omgaan met agressie en bij alle klachten zijn de bestuurders het eerste aanspreekpunt. Bovendien krijgen de vakbonden ook steeds minder ruimte om voor hun fundamentele rechten op te komen. “De Vlaamse overheid speelt hiermee niet enkel met de gezondheid van het personeel, maar ook voor de veiligheid van de reiziger”, zegt Mertens. 

En wat dan met de ambities van de overkappingsintendant?

Zowel het Antwerpse stadsbestuur als de Vlaamse regering hebben hun mond vol over de ‘Modal Shift’. Dat wil zeggen dat het autovervoer wordt vervangen door meer duurzame alternatieven zoals de fiets en het openbaar vervoer. Antwerps mobiliteitsschepen Koen Kennis wil de Antwerpenaren hiervoor “verleiden” door het openbaar vervoer te promoten. 

De overkappingsintendant heeft het over “investeringen in openbaar vervoer” als één van zijn zeventien centrale ambities. “Het beheren van de verkeersvraag – zeker op piekmomenten – moet gepaard gaan met investeringen in alternatieven voor auto- en vrachtverkeer op de weg, zoals openbaar vervoer, fietsnetwerken en met begeleidende beheersmaatregelen zoals een slimme kilometerheffing.”, zegt de intendant.

“De ambitienota van de intendant is hét kompas voor mobiliteit en leefbaarheid voor de Vlaamse ministers en het Antwerps stadsbestuur. Ofwel houdt men woord en dan moet dit plan worden tegengehouden. Ofwel slikt men deze ambitie in den dan komt men daar ineens openlijk voor uit”, stelt Mertens.

“Deze timing is behoorlijk Kafkaiaans”

2017 wordt hét jaar van de mobiliteitswerken met de aanleg van de Noorderlijn, de afbraak van de Ijzerlaan en de voorbereidende werken voor de Oosterweelverbinding. Het personenverkeer staat al stil en men verminderd de frequentie van het openbaar vervoer. “Nu al staan werknemers van de Antwerpse haven dagelijks 2 uur in de file in en rond Antwerpen. Nu al leiden verschillende middenstanders een groot omzetverlies. Deze timing is behoorlijk Kafkaiaans”, aldus Peter Mertens. “Dat alleen al is een reden om de plannen van De Lijn te verwerpen.”

Voor de PVDA moet er geherinvesteerd worden in openbaar vervoer. “Voor Antwerpen betekent dit concreet dat er naast de uitbreiding van de tramlijnen, ook een fijnmazig busvervoer moet worden aangeboden. Als we de stad leefbaar willen houden zal dit gepaard gaan met de vervanging van de dieselbussen naar duurzamere hybride en of waterstof toestellen. We hebben hiervoor in de Antwerpse provincie met busbouwer Van Hool hele sterke troeven in handen. Ook de omsluiting van onze haven door kwalitatief, openbaar vervoer op maat moet dringend aangepakt worden”, besluit Mertens.

Studiedienst PVDA
Meer informatie: Peter Mertens