2.7. Recht op veiligheid

2.7. Recht op veiligheid

Enquête

Criminaliteit, geweld, onveiligheid... van de Antwerpenaren die deelnamen aan onze bevraging stipte 31,9 procent het thema veiligheid aan als het belangrijkste. Bij jongeren is dat één op vier, bij de oudsten stijgt dat naar één op twee. 35,6 procent wil ‘samenlevingsproblemen voorkomen door meer sociale begeleiding en door de opwaardering van de rol van de wijkagent’. 31 procent vraagt naar ‘een daadkrachtige aanpak van de kleine kern amokmakers’.

Vaststellingen

Slachtoffers en hun familie blijven vaak getekend achter na agressie, diefstal... Criminaliteit en onveiligheid raken zo het geheel van de samenleving. Ze blijven in onze kleren hangen en gaan mee bepalen hoe we denken en leven.

De grote, georganiseerde misdaad, die onder aan de ladder continu zorgt voor delicten en geweld, blijft al te vaak buiten het vizier. Studies geven telkens opnieuw aan dat Antwerpen als internationale haven een cruciale plaats inneemt in criminele trafieken.

De visie van de PVDA+

Het recht om samen in veiligheid te leven.
De PVDA+ wil een veiligheidsbeleid dat gestoeld is op twee pijlers. Met concrete maatregelen tegen wie het samenleven van de gewone vrouw of man verpest en met duurzame oplossingen die de criminaliteit kunnen voorkomen. Geen nepmaatregelen die op lange termijn niets opleveren.

Het recht op fysieke integriteit.
Veilig kunnen wonen, kunnen buitenspelen, veilig naar de winkel kunnen gaan en kunnen buurten: dat is een basisrecht zoals het recht op onderwijs of werk. Veiligheid is geen ‘rechts thema’. Integendeel, het recht op fysieke integriteit is een basisrecht dat voorop staat bij consequent links.

Fysiek geweld en criminaliteit moeten effectief bestraft worden. Bestraffing heeft in een samenleving altijd een afschrikkende rol. Dat betekent niet dat er om ter langst en om ter hardst moet gestraft worden. Het betekent wel dat de straffen effectief worden uitgevoerd. Het kan niet zijn dat daders van ernstige fysieke of seksuele gewelddaden toch nog lange tijd vrij kunnen blijven rondlopen. Net zo min als het mogelijk mag zijn dat daders van ernstig samenlevingsgeweld op vrije voeten blijven: mensenhandelaars, grote drugsbaronnen of economische misdadigers en fraudeurs uit de bankenwereld, de diamantwereld of de industriële wereld.

Voor de versterking van het sociale weefsel.
De ongeveer tachtig gemeenschapswachters in Antwerpen, de vrouwen en mannen in het paarse uniform, luisteren, helpen, verwijzen door naar de juiste instanties, proberen te verzoenen. Ze zijn vertrouwenspersonen en laten repressie aan anderen over. Het zijn in sommige buurten de weinige mensen die op straat aanspreekbaar zijn. Zulke gemeenschapswachters, buurtwerkers en straathoekwerkers moeten meer middelen krijgen. Ze krijgen een vaste ronde in wijken en parken waar ze overlast vermijden, veiligheidsproblemen opvangen of aan de stad signaleren. Conciërges van sociale woningen zouden dezelfde rol kunnen vervullen t.a.v. de sociale woningmaatschappijen.

De PVDA+ komt op voor meer straatanimatoren voor de jeugd. Niet om jongeren bezig te houden maar om sociaal en pedagogisch werk te doen in overleg met andere buurtorganisaties. Zij zijn een soort opvoeders die contact hebben met buren en bewoners. Ze kunnen preventief werken in samenspraak met de school, spijbelgedrag tegengaan, huisvestingsproblemen signaleren.

De PVDA+ wil voldoende publieke voorzieningen in elke buurt en een actief optreden tegen leegstand en verkrotting. Propere wijken, voldoende verlichte straten en pleinen, buurthuizen en telefooncellen kunnen bijdragen tot een veiliger buurt.

Lessen in sociale en openbare samenlevingszin op school.
Erkende verenigingen kunnen daarvoor ingeschakeld worden. Denk maar aan het succes van de campagne aan de scholen: ‘Merci om trager te rijden’. De lessen samenleven brengen respect bij voor de collectiviteit (de wijk, de buren...) en voor de publieke diensten. Ontmoetingen met postbodes, met personeel van de Lijn, van de NMBS of van het OCMW op hun werkplaats kunnen de sociale controle ontwikkelen, vandalisme en sluikstorten tegengaan enzovoort.

Voor wijkagenten die in de buurt wonen.
De PVDA+ ijvert voor de herwaardering van de wijkagent met een goede opleiding, die bereikbaar is en dicht bij de mensen staat. Wijkagenten, die ook effectief in de wijk wonen en de mensen kennen, zijn veel effectiever om overlast en criminaliteit te bestrijden dan tot de tanden gewapende robocops die van buitenuit komen. Wijkagenten kunnen preventiewerk doen en problemen opmerken voor ze ontsporen in crimineel gedrag.

De bevolking moet de politie ook nauwer kunnen controleren. Het beleidsplan tegen criminaliteit van een politiezone wordt voorgelegd aan de politieraad, waar gemeenteraadsleden in zetelen. Het zou beter zijn dat dit beleidsplan ook besproken wordt in volksvergaderingen in de wijk. En dat de korpschefs zich daar zouden uitspreken over hun prioriteiten.

Tot slot moet de politie ook effectief prioriteit geven aan de strijd tegen de grote georganiseerde criminaliteit: de maffia, de generaals van de drugshandel en de mensenhandel, de grote oplichterij en fraude. Het zijn die generaals van de criminaliteit die overal in de wijken luitenantjes trachten te werven, vaak uit de meest uitgesloten en zwakke bevolkingsgroepen.

Veiligheid op het openbaar vervoer.
Een tweede begeleider-controleur op de tram en de bus is noodzakelijk om terug ontspannen het openbaar vervoer te kunnen nemen. In Amsterdam en Rotterdam werd daarmee de agressie en criminaliteit sterk teruggedrongen.

Het slachtoffer centraal.
In het huidige rechtssysteem blijven de slachtoffers dikwijls verweesd achter. Ze blijven zitten met angst en vragen. Waarom ik? Ben ik ergens schuldig aan? Zal mijn schade vergoed worden? Wat bezielt de dader? Het gerecht geeft zelden voldoende plaats aan wat er allemaal door het slachtoffer heen gaat. In die zin moet het goede werk van de dienst slachtofferhulp verder uitgebouwd worden.

De PVDA+ is ook voor herstelgerichte straffen voor kleine criminaliteit. Daders moeten beseffen wat ze bij de slachtoffers hebben aangericht. Een herstelgericht strafbeleid is het efficiëntst om te voorkomen dat daders hetzelfde pad blijven kiezen.

De tweede pijler: voorkomingsbeleid.
Hoe je het ook draait of keert: hoe groter de maatschappelijke tegenstellingen, hoe groter ook de verschillende vormen van criminaliteit. In samenlevingen met meer gelijkheid is er minder geweld en criminaliteit. In samenlevingen met minder gelijkheid is er meer criminaliteit.

De ontaarding van het kapitalisme gaat gepaard met brutaal geweld: economisch geweld, fiscale fraude en valsmunterij, de witteboordencriminaliteit die onbestraft blijft. Maar ook oorlogsgeweld en ontmenselijking in de jacht naar olie en andere grondstoffen, of in de geostrategische plannen om gebieden te overheersen. En er is het opvoedingsgeweld in de barbaarse videogames en in de liters bloed die van het tv-scherm spatten. Terrorisme, gewapende bankovervallen en gijzelingen. Geweld van mensenhandelaars, drugdealers, pooiers en andere afpersers, carjackers, homejackers en georganiseerde bandieten.

De georganiseerde criminaliteit is een spiegel van de maatschappij. In de neurose van het kapitalisme wordt veiligheid herleid tot zware repressie. Toch blijft de belangrijkste preventie tegen de zware criminaliteit een samenlevingspreventie. Het gaat erom dat je een hoge mate aan sociale zekerheid en sociale gerechtigheid kan garanderen aan de grootste lagen van de bevolking. Zodat er een gevoel van sociale geborgenheid kan ontstaan, een gevoel van een onbezorgde verwachting voor de volgende dag. Om de georganiseerde vorm van zware criminaliteit weg te kunnen nemen, is het nodig een zekere zorgeloosheid te creëren voor de elementairste levensbehoeften. Zodat criminelen geen netwerk van luitenantjes en dealertjes kunnen rekruteren onder de uitgeslotenen, die geen andere mogelijkheid meer zien of niets anders geleerd hebben dan het snelle geldgewin.

Op die collectieve basis van sociale rechtvaardigheid en zekerheid zullen ook andere normen en waarden mogelijk worden en kan er eindelijk een eind komen aan de dubbele moraal. De dubbele moraal, dat is zerotolerantie en massale opsluiting prediken als het over de ene vorm van geweld gaat en intussen oorlogsgeweld, bankiersgeweld en tv-geweld totaal ongemoeid laten. Wanneer de samenleving niet meer draait rond het hoogste ik-rendement, de meedogenloze concurrentie en de oorlog, kunnen waarden als de eenheid van woord en daad, samenwerking en sociale bescherming, solidariteit en respect de bovenhand halen.

De herfinanciering van het onderwijs, werk bieden aan jongeren, vechten tegen uitsluiting van hele groepen van de bevolking: het is noodzakelijk. Er zijn partijen die veel roepen over veiligheid maar intussen wel ongestoord een neoliberaal uitsluitingsbeleid voeren. Ze doen niets tegen massa-afdankingen, herstructureringen en sluitingen; ze laten de sociale woningen verkommeren en treden niet echt op tegen de uitsluiting in het onderwijs. Wie effectief wil optreden tegen geweld en criminaliteit zal dus een tweesporenbeleid moeten volgen. De criminaliteit effectief bestraffen én inzetten op een voorkomingsbeleid: dat is wat de PVDA+ wil.

De voorstellen van de PVDA+

  1. Een kordate aanpak voor drugsdealers en amokmakers die veilig samenleven onmogelijk maken. Zero tolerantie voor de grote georganiseerde misdaad.
  2. Meer sociale controle, meer gemeenschapswachters, buurtwerkers, straathoekwerkers dicht bij de mensen, uit de wijk. Meer jeugdanimatoren.
  3. Conciërges in woonblokken, ondersteuning van buurtcomités.
  4. Cursussen in sociale en openbare samenlevingszin in de scholen.
  5. Geen afbouw van het aantal wijkagenten, maar herwaardering van de wijkagent.
  6. Een tweede begeleider-controleur op de tram en de bus.
  7. Herstelgerichte straffen voor kleine criminaliteit.
  8. Onderwijs, jobs en strijd tegen discriminatie om de problemen bij de wortel aan te pakken.

Vervolg:

2.8. Recht op inspraak, participatie en democratie

Je kan het hele programma downloaden in PDF formaat: klik hier


Schrijf als eerste een commentaar

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.

Klaar om de bevraging voor jouw stad in te vullen?