2.6. Recht op werk

2.6. Recht op werk 

Enquête

In de enquête van de PVDA+ schuift 31 procent van de 4.700 bevraagden de eis naar voor tegen de privatisering van stadsdiensten. Bijna 29 procent dringt aan op de eis banen te scheppen bij nieuwe gemeentelijke diensten.

Vaststellingen

Eén. Hoge werkloosheid.
Antwerpen heeft een werkloosheidsgraad van 14,6%. In juni 2012 telde Antwerpen 31.336 werklozen. Dat zijn er 1.178 meer dan in juni 2011, een stijging met 3,9 procent. Het aantal werkzoekenden jonger dan 25 jaar stijgt zelfs met 7 procent.

Eind juni stonden er volgens de VDAB ook 7.188 vacatures open. Dat aantal stijgt, maar dan wel enkel door de stijging in de categorie ‘Uitzendbureaus en Arbeidsbemiddeling’. Die stijgt namelijk met 44,8 procent. In de andere sectoren daalde het totaal aantal openstaande vacatures op jaarbasis met 5,8%.

De voornaamste reden hiervoor is de economische crisis. Antwerpen kende de afgelopen jaren een reeks sluitingen zoals bij GM en recent bij Crown Cork, maar ook ingrijpende herstructureringen zoals bij Agfa-Gevaert. In een economische realiteit van overproductie dreigt de crisis nog veel meer jobs te doen sneuvelen.

Twee. Afbouw van de tewerkstelling bij de stad.
De Antwerpse meerderheid van Janssens en De Wever bracht geen antwoord op de groeiende werkloosheid. Ze bouwde zelfs de eigen tewerkstelling bij de stadsdiensten af. In 2010 besliste de meerderheid om 550 jobs te schrappen. Na een half jaar werden de cijfers opgetrokken (geoptimaliseerd) naar meer dan 700 jobs. Het geheime PV kwam terecht bij de PVDA districtsraadsleden die de plannen bekendmaakten. Het stadsbestuur besloot zeven wijkbibliotheken en de ijspiste Ruggeveld in Deurne te sluiten, en in andere gemeentelijke diensten een hele reeks jobs te schrappen. Van de meer dan 7500 voltijdse equivalenten die in 2009 nog tewerkgesteld waren bij de stad, waren er twee jaar later meer dan 400 verdwenen. In de districtshuizen vloeide 13 procent van het personeel af op twee jaar, wat in de zomer van 2011 leidde tot een regelrechte noodsituatie in de diensten.

Drie. Een tweedeling in de dienstverlening.
In het hoofdstuk ‘De stad wordt overspoeld door de neoliberale vloedgolf’ beschreven we hoe de bedrijfslogica zich installeerde in het stedelijk beleid en in de stadsdiensten; hoe alles sindsdien vertrekt niet van behoeften van mensen, maar van cijfers en commerciële strategieën. En we wezen erop hoe deze bedrijfslogica en liberale visie uitmonden in tweedeling en discriminatie: een tweedeling in de dienstverlening, in de diensten, in de tewerkstelling en in de verloning bij de overheid.
Daartegenover staat het sociale model dat vertrekt van het principe dat diensten toegankelijk moeten zijn voor iedereen, om de sociaal zwaksten te beschermen en om collectieve voorzieningen uit te bouwen die aan iedereen ten goede kunnen komen. De commerciële, liberale visie werkt voor wie het kan betalen en vindt dat er voor de anderen enkel een minimale voorziening moet zijn.

Vier. Zwijgplicht voor het personeel.
Het VISA-schandaal was een uitloper van de intrede van het bedrijfsdenken bij de stad. De stap naar het gebruik van VISA-kaarten voor persoonlijke uitgaven was maar klein. Als managers verdienden de topambtenaren bij de stad veel minder dan hun collega’s in de privé, vonden ze. Wat extra’s waren dan toch normaal!?

De reclamecampagne nadien van Patrick Janssens moest de vertrouwensbreuk met de inwoners van Antwerpen lijmen. De twee ambtenaren die de tuchtdossiers behandelden over de VISA-zaak, gaven beiden hun ontslag als tuchtambtenaar toen de managers ongestraft bleven. De geloofwaardigheid van het management blijft tot vandaag een heikel punt, want een aantal politici en topambtenaren zijn na de VISA-affaire in topfuncties gebleven. Zij houden vandaag de pen vast als het stadspersoneel aangemaand wordt tot integriteit en kostenbewustzijn, twee van de vijf ‘A-waarden’. Daarbovenop kwam de zwijgplicht. Medewerkers bij de stadsdiensten zijn bevoorrechte getuigen van hoe het écht werkt, achter de façade van de stralende A. Maar medewerkers hebben ook moeten leren zwijgen. In hun statuut staat nu ingeschreven dat ze ‘loyaal’ moeten zijn. In hun evaluatie wordt ‘organ- satiebetrokkenheid’ gequoteerd. Je wordt beoordeeld niet enkel op je kennis of vaardigheden maar ook op je gedrag en je houding. Je moet passen in de bedrijfscultuur en een kritische houding tegenover het stadsbestuur is niet gewenst. Personeelsleden worden op de vingers getikt als ze zich op sociale media kritisch uiten over het beleid van de stad. Medewerkers die iets aankaarten bij hun vakbond wordt duidelijk gemaakt dat dit niet in goede aarde valt.

Vijf. De rol van Antwerpen als sociale werkgever gaat verloren.
De stad en het OCMW waren goede werkgevers. Ze boden werkzekerheid, weliswaar matige lonen maar een beter pensioen op het einde van de rit, ook voor laaggeschoolde werknemers.

Ook hier heeft zich een tweedeling doorgezet. De bedrijfslogica valt niet over hoge lonen en bonussen voor de topfuncties, maar zeurt altijd over de ‘hoge loonkost’ van de gewone werknemers. Ook bij de stad werden laaggeschoolde functies afgebouwd. Volgens het management horen deze functies thuis in de sociale tewerkstelling.

Het vast statuut willen de managers begraven omdat het de werknemers te veel bescherming biedt.

Onder het voorbije college gebeurden aanwervingen enkel nog op contractuele basis. Daarnaast werd het vast statuut opgeheven telkens een dienst werd omgezet in een autonoom bedrijf. In de haven en de ziekenhuizen bracht de verzelfstandiging ook een aanzienlijke afbouw van de tewerkstelling. De manager van ZNA kreeg een bonus voor het behalen van zijn doelstellingen, inclusief het schrappen van honderden banen.

Het hele stadsbeleid wordt ondertussen gerund als een commercieel bedrijf: zo besliste de gemeenteraad om het personeel van het Stedelijk Onderwijs vanaf schooljaar 2011-2012 onder te brengen in een Autonoom Gemeentebedrijf (AG). De stedelijke kinderopvang en zorgsector deelden hetzelfde lot.

In het verleden vervulde de stad haar rol als sociale werkgever. Veel laaggeschoolden vonden bij de stad een kwaliteitsvolle job met werkzekerheid en goede arbeidsvoorwaarden. De voorbije twintig jaar werden heel wat van deze jobs overgeheveld naar werkloosheidsprojecten of uitbesteed aan de privé.

Vandaag is de ‘sociale economie’ een sector op zich. Janssens en co richtten zelf hun sociaal tewerkstellingsbedrijf op. Leefloners en langdurig werklozen worden daar ‘geactiveerd’. Deze mensen zouden dan doorstromen naar reguliere tewerkstelling zonder dat de sociale tewerkstelling vaste jobs zou verdringen. Maar zo werkt het natuurlijk niet als je tegelijk laaggeschoolde jobs in de reguliere sector systematisch afbouwt.

De visie van de PVDA+

Volwaardige jobs bij de stadsdiensten.

Zonder een degelijke job en een degelijk inkomen kan je geen eigen leven uitbouwen. Het is aan de openbare overheid, ook die van de steden en gemeenten hier de sleutels in handen te houden.Nu de economische crisis zoveel mensen zonder stabiel inkomen dreigt te zetten, moeten alle publieke overheden daarop een antwoord vinden. Jobs in de openbare diensten bieden zekerheid en stabiliteit. En de noden zijn enorm.

Jobs creëren in eigen stadsdiensten is een efficiënte manier om gemeenschapsgeld te investeren in kwalitatieve jobs. Je hebt als overheid zelf vat op de arbeidsvoorwaarden en er is niemand die een deel afroomt voor winst. Het maakt het mogelijk om juist daar tewerkstelling te creëren waar ze vanuit sociaal en ecologisch oogpunt het meest nodig is. Jonge ouders vinden geen opvang voor hun baby, de crèches zitten overvol, voor betaalbare rusten verzorgingstehuizen blijven de wachtlijsten aangroeien. Investeren in dichtbijgelegen diensten is honderd maal efficiënter dan het huidige subsidiebeleid aan de privé. Iedereen weet dat alle fiscale voorkeursbehandelingen aan bedrijven enkel hun winsthonger hebben gevoed en nooit werden omgezet in bijkomende tewerkstelling.

De stad moet opnieuw kiezen voor vastbenoemde tewerkstelling op alle niveaus. Laaggeschoolden hebben evenveel recht op de beste sociale bescherming. Daarnaast is het statuut een extra motiverende factor voor hoger opgeleiden om een job te kiezen in dienst van de gemeenschap.

Janssens en co hebben veel te weinig appreciatie voor de dagelijkse inzet van het stads- en OCMW-personeel. Sommige collegeleden kijken ronduit op het personeel neer. De PVDA+ wil het in de gemeenteraad opnemen voor deze duizenden personeelsleden. Zij houden de publieke dienstverlening recht.

Voor de PVDA kan je geen positieve stad bouwen als je niet ook intern, in je eigen organisatie, een positieve wind laat waaien.

Voor de PVDA kan je geen democratische participatie uitbouwen als je niet ook intern, in je eigen organisatie, je personeel betrekt en laat participeren in plaats van kritische stemmen het zwijgen op te leggen en werknemers enkel te zien als uitvoerders van operationele doelstellingen of als voorwerp van besparingen.

Voor de PVDA kan je geen armoede bestrijden en bestaanszekerheid voor je inwoners bieden als je niet ook intern, in je eigen organisatie, bestaanszekerheid biedt met kwaliteitsvolle jobs in plaats van sociale dumping te bieden en afbouw van (statutaire) tewerkstelling.

Voor de PVDA kan je geen goede dienstverlening uitbouwen als je je dienstverlening onderbrengt in verzelfstandigde bedrijven, je personeel verbant en de sleutels voor een beleid op die manier uit handen geeft.

Voor de PVDA kan je je stad niet richten op mensen met een goed inkomen als je intern, in je eigen organisatie, je werknemers geen degelijk inkomen garandeert. Het kan niet dat wie voor de stad werkt op het einde van de maand niet rond komt.

Voor de PVDA kan je geen beleid voeren gericht op de behoeften van je inwoners als je intern, in je eigen organisatie, werkt volgens commerciële principes in plaats van menselijke.

Meer leerkrachten voor een onderwijs van betere kwaliteit.
In het hoofdstuk over het onderwijs schreven we al: om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren stelt de PVDA+ voor de kleuterklassen en de eerste drie jaar van het lager onderwijs te begrenzen op 15 leerlingen en de drie hogere jaren op 20. Daarvoor zijn er in Antwerpen 1200 extra leerkrachten nodig.
In dat hoofdstuk pleiten we er ook voor dat er weer een vervangingspool komt die werkzekerheid biedt voor een volledig schooljaar en dat jonge leerkrachten sneller vast benoemd worden.

Een ambitieus Marshallplan voor sociale woningen en publieke scholen creëert veel nieuwe jobs.
De groei van de Antwerpse bevolking, de wachtlijsten en het gebrek aan kwaliteitsvolle sociale woningen, de hoge prijzen op de huur- en koopmarkt, dat alles vraagt om een ambitieus plan om het stadspatrimonium in de volgende jaren te verrijken met 50.000 nieuwe of gerenoveerde sociale woningen. De jaarlijkse bouw en renovatie van 2500 woningen kan zorgen voor duizenden bijkomende jobs. Dat geldt ook voor de bouw en vernieuwing van stedelijke scholen. Er zijn ook banen nodig voor de noodzakelijke isolatie van de scholen en woningen in onze stad. Vier op de tien woningen in ons land heeft een volstrekt ontoereikende dakisolatie. Alleen al het isoleren van alle openbare gebouwen is een bijzonder efficiënte energiebesparende maatregel.

De voorstellen van de PVDA+

  1. Creëer nieuwe openbare jobs in de nonprofit en 1200 jobs in de verschillende onderwijsnetten. Die kunnen gefinancierd worden door inkomsten uit de miljonairstaks. De 8 miljard die de miljonairstaks zou opbrengen, zou voor de helft besteed worden aan jobcreatie waarvan 1 miljard voor jobs in het onderwijs. Minstens 400 miljoen euro zou besteed worden aan openbare tewerkstelling: federaal, regionaal, bij openbare bedrijven, in steden en gemeenten.
  2. De PVDA+ komt op voor kwaliteitsvolle banen bij de overheid, met werkzekerheid en sociale bescherming dankzij het statuut van vast benoemde. De PVDA+ pleit voor een motiverend, positief en sociaal personeelsbeleid. Wat de jobs betreft die rechtstreeks van de stad Antwerpen afhangen: stop de aanhoudende privatisering, outsourcing en sociale dumping, die de kwaliteit van de jobs en de dienstverlening verminderen.
  3. Antwerpen moet ook sociale clausules voorzien in de openbare contracten met privébedrijven die werken voor de stad. Die contracten zijn in België goed voor 15 miljard euro per jaar. De sociale clausules bepalen dat de bedrijven die de werken uitvoeren, zorgen voor volwaardige tewerkstelling, goede arbeidsomstandigheden en respect voor het milieu.
  4. Creëer nieuwe jobs door de bouw en renovatie van sociale woningen en publieke scholen.

Vervolg:

2.7. Recht op veiligheid

Je kan het hele programma downloaden in PDF formaat: klik hier


Schrijf als eerste een commentaar

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.

Klaar om de bevraging voor jouw stad in te vullen?