2.14 Recht op mobiliteit

Enquête

Wat ligt er op de lever van Antwerpenaren als het over mobiliteit gaat? In onze bevraging bij 4700 mensen vond 28 procent ‘ruimer aanbod van goedkopere tram- en buslijnen in de stad’ het belangrijkste. 27 procent vond ‘vrachtvervoer rond de stad, niet dwars door de stad (ring ontlasten door aanleg Meccanotracé)’ prioritair. 24 procent stipte ‘veilige voet- en fietspaden’ aan. En 19 procent was voor ‘minder files door de Liefkenshoektunnel tolvrij te maken’.

De bevraging toonde ook dat het mobiliteitsprobleem vooral de aandacht krijgt van wie om beroepsredenen in het centrum of in de haven moet zijn. Dan heb je de pendelaars die ergens in de stad of de haven moeten geraken, of die voorbij de stad moeten, meestal richting Brussel. Andere respondenten bekijken het mobiliteitsprobleem eerder vanuit de overlast aan lawaai, stank en fijn stof. Een derde groep wordt gevormd door mensen die in de kernstad wonen. Zij wijzen op het probleem van veilige voetpaden, fietspaden en oversteekplaatsen op drukke kruispunten.

Vaststelling

Onvoldoende aanbod van openbaar vervoer.
Veel mensen kunnen enkel met de auto op hun werk geraken. Een kwart van de werkgevers geeft aan dat zijn bedrijf niet of onvoldoende bereikbaar is met het openbaar vervoer. Er is dringend nood aan een beleid dat werk maakt van openbaar vervoer. Maar het tegendeel gebeurt.

In ons land zijn trein, bus, tram en metro openbaar. De NMBS en De Lijn vervoeren een groeiend aantal reizigers. Deze openbare vervoersmaatschappijen worden bedreigd door het beleid dat op Europees niveau uitgetekend wordt. De Europese Unie blijft hardnekkig proberen de sector open te stellen voor privé-maatschappijen. Tot hier toe zijn de vakbonden erin geslaagd dat af te remmen.

Maar ook de Vlaamse regering duwt in de richting van privatisering. Volgens een Vlaams decreet moet de helft van het busaanbod van De Lijn aan een privé-maatschappij uitbesteed worden. Verder komen openbare vervoersmaatschappijen in moeilijkheden door de besparingen die het aanbod beperken in plaats van het uit te breiden.

In april 2012 schreven de vervoersvakbonden een gezamenlijke Open Brief aan de gemeenteraadsleden, het stadsbestuur en de gouverneur. Daarin lezen we: ‘Door de besparingen dreigt De Lijn voor veel gebruikers niet langer een valabel alternatief te zijn en gaan veel actuele gebruikers noodgedwongen opnieuw kiezen voor de auto, met alle gevolgen en kosten van dien. Meer autogebruik betekent meer files, meer parkeerproblemen en meer verontreiniging. Daarnaast is er een tweede effect, met name de toenemende vervoersarmoede: wie zich geen wagen kan veroorloven, kan bepaalde verplaatsingen niet meer maken. Niet alleen de reiziger maar alle inwoners worden zo de dupe van dit besparingsverhaal.’

In dat besparingsverhaal speelt ook de Vlaamse regering (CD&V, sp.a en N-VA) een kwalijke rol. Zo werden de weekend- en nachtbussen in Antwerpen bedreigd. Uiteindelijk werden ze ‘gered’ door een brouwerij, in ruil voor reclame natuurlijk! Zo ver zijn we dus gekomen, dat de publieke dienstverlening afhangt van brouwerijen. Iedereen beseft dat dit absurd is.

Het stadsbestuur wil zoveel mogelijk bussen uit het stadsbeeld laten verdwijnen. Dagelijks zullen er duizend busritten minder in de stad komen en dat zal elke Antwerpenaar geweten hebben.

Buslijn 123 is de enige mogelijkheid voor de drukbevolkte wijk Luchtbal om rechtstreeks naar het dichtstbij gelegen ziekenhuis Jan Palfijn te geraken. Door de besparingen verdwijnt lijn 123 op 1 september 2012. Inwoners van de Luchtbal zullen in het vervolg moeten overstappen en langer moeten wachten om in Jan Palfijn te geraken. Vijfhonderd gezinnen uit de Luchtbal overhandigden een petitie tegen de afschaffing van lijn 123 aan burgemeester Janssens en mobiliteitsminister Crevits maar er veranderde niets.

Wie met de bus van Brasschaat komt, kon vroeger snel van de Rooseveltplaats naar het Centraal Station om de trein naar Brussel te nemen. Nu zal je eerst moeten overstappen op een tram om zo het stadscentrum en het station te kunnen bereiken. Want de Franklin Rooseveltplaats, de draaischijf van het openbaar vervoer, is een doorn in het oog van de citymarketeers in het stadsbestuur. Onder die Rooseveltplaats komt er wel een ondergrondse parking voor 400 auto’s.

Er is veel bombarie over ‘Antwerpen tramstad’... terwijl er in Antwerpen geen enkele tram bijkomt. Pas vanaf eind 2014 zullen er enkele nieuwe trams voor Antwerpen bijkomen. Ondertussen schrapt men in het busaanbod en worden de huidige trams ‘verdeeld’ over de tramnetuitbreidingen.

Wij geven de voorkeur aan trams – ze zijn comfortabeler, ecologischer, en op de eigen bedding zijn ze sneller – maar dan niet ten koste van buslijnen die moeten zorgen voor het vervoer naar de hoofdassen, die dan met trams kunnen bediend worden. Wie 10 tot 15 minuten te voet moet lopen om een eerste halte te vinden of wie twee- of driemaal moet overstappen om op zijn bestemming te geraken... die grijpt terug naar de auto. Wie geen auto heeft ... ja die heeft pech in Antwerpen tramstad.

Mede in opdracht van Europa moet De Lijn meer en meer grote projecten uitvoeren met publiek-private samenwerking (PPS). Een voorbeeld hiervan is de nieuwe tramstelplaats in Wijnegem.

Daardoor worden de kosten over meerdere jaren gespreid en kan de privésector rijkelijk profiteren van overheidsopdrachten. Zelfs trams en bussen worden op deze manier of via langdurige leasingcontracten aangekocht, dat is nefast voor de financiële onafhankelijkheid van overheidsbedrijven. De vakbonden berekenden dat deze PPS-constructies op de lange termijn vaak heel wat meer aan de overheid kosten dan een normale financiering. Binnen enkele jaren zal daar dubbel en dik voor betaald moeten worden, via nog meer besparingen. 

De visie van de PVDA+

De druk op de mobiliteit in de stad zal nog groeien door de verwachte bevolkingsaangroei. Mobiliteit moet een recht blijven voor alle inwoners en geen voorrecht voor hen die zich de peperdure brandstof kunnen permitteren. Het grote succes van het Velo-project bewijst de mogelijkheden om fietsverplaatsingen verder uit te bouwen. Dat kan door van Velo echt een stadsproject te maken en het ook uit te breiden naar alle districten. De PVDA+ steunt de aanbevelingen van de Fietsersbond.

PVDA+ steunt ook het protest van de vakbonden en de petities van de gebruikers tegen de huidige besparingen van De Lijn. Het “overstapmodel” is enkel een manier om deze besparingen goed te praten en zal voor de meeste reizigers veel ongemak en tijdverlies met zich meebrengen.

De stad moet met De Lijn en de NMBS een plan opstellen voor de uitwerking van een dicht en frequent openbaar vervoersnet. Dat is maar mogelijk als alle partners duidelijk stellen dat zij de tendens om op openbare mobiliteit te besparen, taken uit te besteden of te privatiseren willen stoppen. Openbare vervoersmaatschappijen zijn de oplossing voor de toekomst: om het recht op mobiliteit te waarborgen, om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, om rekening te houden met de stijgende olieprijs. De besparingen bij de NMBS en De Lijn zijn een verkeerd signaal. De dienstverlening dient juist uitgebreid te worden.

Het openbaar vervoer verder uitbouwen is ook een anticrisismaatregel. De sector is arbeidsintensief en de banen zijn er duurzaam. In deze verdere uitbouw van het openbaar vervoer kunnen werknemers die hun baan in de automobielsector hebben verloren, weer aan de slag.

Wij willen zowel de bewoners als de vakbonden betrekken bij de ontwikkeling van een vervoersplan voor de stad en haar wijde omgeving. Een plan dat de verschillende vormen van vervoer goed op elkaar afstelt. Voor een ruimer aanbod in tijd en ruimte.

De noodzaak je auto te gebruiken zou beperkt kunnen worden door weer meer winkels en diensten in de buurt in te planten. De stad kan hier ingrijpen via haar urbanisatieplannen.

Vrachtvervoer moet weer meer per schip en per trein dan over de weg. Het just-in-time-systeem is de hoofdoorzaak van de grote toename van vrachtwagens. De overheid kan hier ingrijpen.

De voorstellen van de PVDA+

1. Voor voetgangers en fietsers:

  • Veilige oversteekplaatsen op de drukke kruispunten.
  • Fiets- en voetgangersdoorsteken door parken en woonblokken.
  • Uitbreiden van het Velo-netwerk naar de districten.
  • Promoten van fietsen met elektrische trapondersteuning.

2. Voor het stadsvervoer:

  • Uitbreiding van het aanbod en meer comfortabel maken van het stadsvervoer. 
    Het vervoer in de vroege en late uren moet behouden blijven. 
    Behoud van de nachtbussen als publieke bussen.
  • Uitbreiding van het tramnetwerk tot ver in de voorsteden.
  • Aan de terminussen, grote overstapplaatsen en metrostations: toiletten, cafetaria 
    en winkelstalletjes voorzien die de leefbaarheid en het sociale contact verhogen.
  • Bussen met dieselmotoren op de andere stadslijnen vervangen door bussen met schonere technologie
  • Een studie laten uitvoeren voor de uitbouw van een modern trolleybusnetwerk (vb. Arnhem)                          

3. Voor het openbaar vervoer naar de haven: 

  • Voorkeur voor een lightrail train die ook je fiets kan meenemen.
  • Heropenen van de veerpont over de Schelde tussen Kallo en Lillo.
  • Watertaxi in de haven.
  • Vast openbaar vervoer over het water, waar iedereen zijn eigen fiets kan meenemen.
    en pendel over het kanaaldok en een pendel over het Albertkanaal tot Wijnegemsluis.
  • De spoorlijn door de Liefkenshoektunnel en de Tysmanstunnel openstellen voor personenvervoer.                        

4. Beperken van de overlast op de ring:

  • Overkap de ring.
  • Voer een snelheidsbeperking in van 70 kilometer/uur op de ring
  • Onmiddellijk tolvrij maken van de Liefkenshoektunnel.
  • Prioriteit voor de aanleg van de A102.
  • Indien derde Scheldekruising noodzakelijk is, moet er gekozen worden voor het Meccanotracé 
    (in plaats van het BAM-tracé).

5. Alternatieven uitbouwen voor het autoverkeer:

  • Voor de pendelaars: voldoende gratis parking aan de treinstations, o.a. in Berchem en Mortsel.
  • Gratis en voldoende parking aan alle terminusstations van de tramlijnen.
  • Treinverkeer of lighttrain naar de wijde omgeving (Kempen, Rupelstreek…) en de haven.

6. Lange termijn: doorgaand verkeer op een pendeltrein op een strook naast de snelwegen.

 


Schrijf als eerste een commentaar

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.

Klaar om de bevraging voor jouw stad in te vullen?